ริดสีดวงคนท้อง เกิดจากอะไร อันตรายหรือไม่ ดูแลอย่างไรให้ปลอดภัย

เลือกอ่านตามหัวข้อที่ต้องการ

ริดสีดวงทวารระหว่างตั้งครรภ์

สาเหตุของริดสีดวงในคุณแม่ตั้งครรภ์

การป้องกันอาการริดสีดวงในช่วงตั้งครรภ์

อาการแบบไหนควรไปพบแพทย์

คำถามที่พบบ่อย

ตรวจสอบบทความโดย: รุ่งทิวา สุลักษณานนท์

พยาบาลศาสตรบัณฑิต การพยาบาลและการผดุงครรภ์

ริดสีดวงทวารระหว่างตั้งครรภ์

ริดสีดวงทวารระหว่างตั้งครรภ์...เกิดจากการไหลเวียนของเลือดที่เพิ่มมากขึ้นในช่วงตั้งครรภ์ ทำให้เส้นเลือดดำขยายตัวมากกว่าปกติ

รวมถึงเส้นเลือดดำรอบๆทวารหนักที่อาจเคลื่อนไหวน้อยลงและบวมขึ้น และการออกแรงเบ่งอุจจาระ หากคุณแม่พบว่ากำลังมีอาการท้องผูก  ก็ควรจะรับประทานอาหารที่มีกากใยสูงและดื่มน้ำมากๆ

ริดสีดวงทวาร...รักษาอย่างไร?

ยารักษาริดสีดวงทวารที่สามารถใช้ได้ระหว่างตั้งครรภ์มีอยู่เพียงไม่กี่ชนิด ดังนั้นควรสอบถามสูติแพทย์ว่าครีม ขี้ผึ้งหรือยาเหน็บสำหรับรักษาริดสีดวงทวารชนิดใดที่คุณสามารถใช้ได้

ป้องกันอาการริดสีดวงในช่วงตั้งครรภ์ได้อย่างไร?

• นอนตะแคงซ้ายทุกๆ 2-3 ชั่วโมง เพื่อลดแรงดันภายในช่องท้อง และยกขาพาดกับโต๊ะประมาณ 20 นาที ก็อาจช่วยได้
• ไม่ใช้สบู่ แป้งโรยตัวหรือผ้าเช็ดทำความสะอาดผิว ( wet wipes) ที่มีส่วนผสมของน้ำหอม ล้างก้นด้วยน้ำและเช็ดให้แห้งสนิท คลายกางเกงชั้นในให้หลวม
• อย่ากลั้นอุจจาระ ให้เข้าห้องน้ำทันทีเมื่อปวด
• ไม่เบ่งอุจจาระ
• ออกกำลังกายเบาๆ วันละนิด พยายามหลีกเลี่ยงการนั่งหรือการยืนเป็นเวลานานๆ นั่งแช่ในอ่างน้ำอุ่นหากรู้สึกระคายเคืองที่ก้น หรือใช้ผ้าห่อน้ำแข็งประคบแทนถ้านั่งไม่ได้

สาเหตุของริดสีดวงในคุณแม่ตั้งครรภ์

ริดสีดวงทวารในคุณแม่ตั้งครรภ์ เกิดได้จากหลายปัจจัย ดังนี้

-การเพิ่มขึ้นของฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน ฮอร์โมนนี้จะทำให้กล้ามเนื้อในทวารหนักและมดลูกผ่อนคลาย ซึ่งอาจทำให้หลอดเลือดในบริเวณทวารหนักขยายตัวและทำให้เกิดริดสีดวงได้ง่ายขึ้น

-ในช่วงตั้งครรภ์เลือดจะไหลเวียนมากขึ้นและอาจทำให้หลอดเลือดในบริเวณทวารหนักขยายตัว

-มดลูกขยายใหญ่ขึ้น และน้ำหนักของทารกที่เพิ่มมากขึ้น ไปกดเส้นเลือดดำในบริเวณอุ้งเชิงกราน ทำให้การไหลเวียนของเลือดไม่สะดวก เกิดภาวะเลือดคั่งในเส้นเลือดดำและเกิดการบวมบริเวณทวารหนัก 

-มีอาการท้องผูก ซึ่งท้องผูกเป็นอาการที่พบได้บ่อยในระหว่างการตั้งครรภ์ และเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้เกิดริดสีดวงทวาร เพราะการเบ่งในการขับถ่ายเพิ่มความดันในทวารหนัก

การป้องกันอาการริดสีดวงในช่วงตั้งครรภ์

-รับประทานอาหารที่มีไฟเบอร์สูง เช่น ผัก ผลไม้ ข้าวกล้อง และธัญพืช จะช่วยให้การขับถ่ายดีขึ้นและลดอาการท้องผูก

-ดื่มน้ำให้เพียงพอทุกวัน จะช่วยให้ระบบย่อยอาหารทำงานได้ดีขึ้นและป้องกันอาการท้องผูก

-เดินหรือออกกำลังกายเบา ๆ ช่วยกระตุ้นการเคลื่อนไหวของลำไส้และลดอาการท้องผูก

-หลีกเลี่ยงการเบ่งถ่ายแรง ๆ หรือเบ่งนาน ๆ เพราะจะเพิ่มความดันในทวารหนัก ควรใช้เวลาให้เพียงพอในการขับถ่ายและหลีกเลี่ยงการเบ่งถ่าย ถ้ายังไม่รู้สึกปวดถ่ายให้รอก่อน อย่าพยายามเบ่ง

-นอนตะแคงซ้ายทุกๆ 2-3 ชั่วโมง เพื่อลดแรงดันภายในช่องท้อง และยกขาพาดกับหมอนข้างประมาณ 20 นาที ก็อาจช่วยได้

-ไม่ใช้สบู่ แป้งโรยตัว หรือผ้าเช็ดทำความสะอาดผิวที่มีน้ำหอม ล้างก้นด้วยน้ำและเช็ดให้แห้งสนิท เลือกกางเกงชั้นในหลวมๆ ไม่รัดแน่นเกินไป

-นั่งแช่ในอ่างน้ำอุ่น หากรู้สึกระคายเคืองที่ก้น หรือใช้ผ้าห่อน้ำแข็งประคบแทนถ้านั่งไม่ได้

อาการแบบไหนควรไปพบแพทย์

หากคุณแม่ตั้งครรภ์มีอาการดังต่อไปนี้ ควรไปพบแพทย์ทันที

-มีอาการเลือดออกในระหว่างการขับถ่ายหรือหลังจากถ่าย โดยเฉพาะถ้ามีเลือดออกมากหรือมีเลือดไหลต่อเนื่อง

-หากมีอาการปวดทวารหนักมากและไม่หายไปหลังจากการใช้ยาหรือการดูแลตัวเองแล้ว

-ริดสีดวงที่เกิดขึ้นมีขนาดใหญ่ขึ้นหรือมีอาการบวมไม่หาย

-มีอาการคันหรือมีการอักเสบที่ทวารหนัก

คำถามที่พบบ่อย

เป็นริดสีดวงตอนท้องอันตรายไหม

โดยทั่วไปแล้วริดสีดวงทวารในคุณแม่ตั้งครรภ์ไม่ได้เป็นอันตรายต่อทารกในครรภ์ แต่หากมีการอักเสบหรือเลือดออกมากอาจทำให้ หน้ามืด เป็นลม หรือมีภาวะซีดได้ ซึ่งหากปล่อยไว้อาจจะมีอันตรายทั้งต่อคุณแม่และทารกในครรภ์ ดังนั้น หากมีอาการดังกล่าว ควรรีบพบแพทย์เพื่อรับการรักษาอย่างเหมาะสม

ทำยังไงให้ริดสีดวงยุบเร็ว

การรักษาริดสีดวงทวารที่ดีที่สุดในระหว่างการตั้งครรภ์คือลดการอักเสบและทำให้การขับถ่ายเป็นปกติ โดยการเพิ่มอาหารที่มีไฟเบอร์ เช่น ผัก ผลไม้ ดื่มน้ำให้เพียงพอ และหลีกเลี่ยงการเบ่งแรงๆ นาน ๆ นอกจากนี้การใช้ยาทาหรือยาที่แพทย์แนะนำจะช่วยบรรเทาอาการได้

ถ้าริดสีดวงแตกจะเป็นยังไง

หากริดสีดวงแตกอาจทำให้มีเลือดออกจากบริเวณทวารหนัก ซึ่งอาจมีอาการเจ็บปวดและการอักเสบตามมา ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อรับการรักษาและป้องกันการติดเชื้อที่จะตามมา

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hemorrhoids/symptoms-causes/syc-20360268

https://americanpregnancy.org/healthy-pregnancy/pregnancy-health-wellness/hemorrhoids-during-pregnancy/

https://www.nhs.uk/pregnancy/related-conditions/common-symptoms/piles/