อึเด็กทารก คู่มือสังเกตสีและลักษณะอุจจาระเพื่อสุขภาพลูกน้อย

เลือกอ่านตามหัวข้อที่ต้องการ

อุจจาระของทารกและลักษณะ

อึเด็กทารกปกติควรเป็นอย่างไร

สีของอึบอกสุขภาพอะไรบ้าง

อึเหลว อึแข็ง อึเป็นมูกเลือด หรืออึเป็นเมือกผิดปกติไหม

อึเด็กกินนมแม่กับนมผงต่างกันอย่างไร

เด็กทารกถ่ายบ่อยแค่ไหนถึงปกติ

ลูกถ่ายไม่ออก หรือท้องผูก วิธีแก้ไขเบื้องต้น

การเปลี่ยนอาหาร ส่งผลกับอึลูกอย่างไร

ตรวจสอบบทความโดย: รุ่งทิวา สุลักษณานนท์

พยาบาลศาสตรบัณฑิต การพยาบาลและการผดุงครรภ์

อุจจาระของทารกและลักษณะ

การเปลี่ยนแปลงของอุจจาระของลูก อุจจาระของลูกน้อยจะเปลี่ยนแปลงบ่อยมากตลอดช่วง 2-3 เดือนแรก และเมื่อคุณแม่เริ่มให้ลูกน้อยทานอาหารตามวัย

การถ่ายของลูก 2-3 วันแรกหลังคลอด

ในช่วง 2-3 วันแรกหลังคลอด ลูกจะถ่ายเป็น "ขี้เทา" ซึ่งมีลักษณะเหนียว สีดำออกเขียว และเช็ดออกยาก ขี้เทาเป็นสิ่งที่ค้างในลำไส้เด็กแรกเกิด การถ่ายขี้เทา แสดงให้เห็นว่าลำไส้ของลูกทำงานเป็นปกติดี หลังจากลูกถ่ายขี้เทาหมดแล้วอุจจาระของลูกน้อยก็จะค่อยๆเปลี่ยนไป

การเลี้ยงทารกด้วยนมแม่

อุจจาระของทารกที่กินนมแม่จะมีลักษณะเฉพาะ โดยจะมีสีมัสตาร์ดหรือเหลืองสว่าง และมีเนื้อเหลว และในบางครั้งอาจดูเหมือนมีเมล็ดมัสตาร์ดอยู่ ซึ่งลูกอาจถ่ายอุจจาระแบบนี้ 2-3 ครั้งต่อวัน หรืออาจถ่ายเพียงครั้งเดียวในช่วง 2-3 วัน

ความผิดปกติในการถ่ายอุจจาระของลูกน้อย

อาการท้องเสีย ท้องผูก และถ่ายเป็นมูกเลือด เป็นเรื่องผิดปกติสำหรับลูก คุณแม่ควรปรึกษากุมารแพทย์เพื่อให้คำตอบที่ชัดเจน ทั้งนี้

การปวดท้องเพียงเล็กน้อย การทานยา ฟันขึ้น หรือแพ้อาหาร เป็นสาเหตุของอาการท้องเสียได้ และควรหายไปเองได้ภายใน 24 ชั่วโมงโดยไม่ต้องรักษา แต่ถ้าไม่หาย คุณแม่ควรปรึกษาแพทย์
อาการท้องผูกเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ รวมถึงการเปลี่ยนอาหาร การสูญเสียน้ำ หรือการเจ็บป่วยเล็กน้อย คุณแม่ลองใช้เคล็ดลับของ Hi-Family Club เพื่อช่วยให้ลูกหายจากอาการท้องผูกได้
อุจจาระของลูกน้อยอาจมีมูกเลือดปนได้ในบางครั้งหากลูกน้อยมีอาการท้องผูกและเบ่งแรง แต่ทางที่ดีที่สุดคุณแม่ควรปรึกษาแพทย์เพื่อปัองกันไว้ก่อน

อึเด็กทารกปกติควรเป็นอย่างไร

อุจจาระของทารกเป็นหนึ่งในสัญญาณสำคัญที่บ่งบอกถึงสุขภาพและพัฒนาการของลูกน้อย โดยลักษณะของอุจจาระจะเปลี่ยนแปลงไปตามวัยและอาหารที่ได้รับ ช่วงแรกเกิด (1–3 วันแรก) จะมีลักษณะของอุจจาระจะมีสีดำเหนียว เรียกว่า "ขี้เทา" ซึ่งเป็นของเสียที่สะสมอยู่ในลำไส้ขณะอยู่ในครรภ์ หลังจากนั้นสีอุจจาระจะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองมัสตาร์ดหรือสีเขียวอ่อน ขึ้นอยู่กับประเภทของนมที่ทารกได้รับ

สีของอึบอกสุขภาพอะไรบ้าง

สีของอุจจาระสามารถเป็นตัวชี้วัดสุขภาพของทารกได้ดังนี้

-สีเหลืองมัสตาร์ด พบบ่อยในทารกที่กินนมแม่ เป็นสัญญาณของการย่อยอาหารที่ดี

-สีน้ำตาล พบในทารกที่กินนมผง อาจมีลักษณะเหนียวหรือเป็นก้อน

-สีเขียว อาจเกิดจากการได้รับธาตุเหล็กหรือผักใบเขียว แต่หากมีอาการอื่นร่วมด้วยควรปรึกษาแพทย์

-สีขาวหรือสีซีด อาจบ่งบอกถึงปัญหาเกี่ยวกับตับหรือถุงน้ำดี ควรพบแพทย์ทันที

-สีดำ หากไม่ใช่ขี้เทา อาจเป็นสัญญาณของเลือดออกในทางเดินอาหารส่วนบน

-สีแดง อาจเกิดจากอาหารหรือเป็นสัญญาณของเลือดในอุจจาระ ควรพบแพทย์ทันทีเช่นกัน

อึเหลว อึแข็ง อึเป็นมูก เลือด หรือเมือกผิดปกติไหม

-อึเหลว เกิดจากทารกที่กินนมแม่มักมีอุจจาระเหลว ซึ่งเป็นเรื่องปกติ แต่หากมีความถี่เพิ่มขึ้นหรือมีกลิ่นเหม็น ควรระวังอาการท้องเสีย

-อึแข็ง อาจบ่งบอกถึงอาการท้องผูก

-อึเป็นมูก หากพบมูกเล็กน้อยในอุจจาระถือเป็นเรื่องปกติที่พบได้ แต่หากมีปริมาณมากหรือมีเลือดปน ถือว่าผิดปกติควรปรึกษาแพทย์

-อึมีเลือด อาจเป็นสัญญาณของการแพ้อาหารหรือการติดเชื้อในลำไส้ ควรพบแพทย์ทันที

อึเด็กกินนมแม่กับนมผงต่างกันอย่างไร

น้องที่ทานนมแม่จะมีลักษณะของอุจจาระจะมีสีเหลืองมัสตาร์ด ลักษณะเหลว และมีกลิ่นไม่แรง แต่ในส่วนของนมผงจะมีลักษณะของอุจจาระส่วนใหญ่มีสีน้ำตาล ลักษณะเหนียวหรือเป็นก้อนแต่ไม่แข็งและมีกลิ่นแรงกว่า

เด็กทารกถ่ายบ่อยแค่ไหนถึงปกติ

ทารกที่ทานนมแม่ อาจถ่ายหลายครั้งต่อวันได้ ซึ่งบางคนอาจจะถึง 10 ครั้งต่อวัน โดยเฉพาะน้องวัยทารกแรกเกิดซึ่งเป็นเรื่องปกติ ส่วนของทารกที่กินนมผง มักถ่ายวันละ 1-2 ครั้ง ซึ่งอัตราในการถ่ายจะแตกต่างกันออกไป อย่างไรหากอุจจาะรนิ่มดี ไม่มีมูกเลือดปน ถือว่าปกติ

ลูกถ่ายไม่ออก หรือท้องผูก แก้ไขเบื้องต้นอย่างไร

ในเบื้องต้นแนะนำการนวดท้องเบา ๆ เพื่อกระตุ้นลำใส้ให้มีการเคลื่อนไหว หรือหากเป็นทารกที่ทานนมแม่เพียงอย่างเดียว แนะนำปรับเปลี่ยนอาหารของแม่ เพิ่มการทานผักผลไม้ หรืออาหารที่มีกากใย ดื่มน้ำให้เพียงพอต่อวัน จากนั้นให้สังเกตุอาการ หากทารกยังไม่ถ่ายอุจจาระเกิน 3 วัน และมีอาการร้องกวนงอแงผิดปกติ หรือขับถ่ายออกมาได้แต่เนื้ออุจจาระแข็ง ควรปรึกษาแพทย์