เด็กท้องอืด วิธีสังเกต สาเหตุ และการดูแลที่ถูกต้อง

เลือกอ่านตามหัวข้อที่ต้องการ

สาเหตุที่ลูกท้องอืดคือ

อาการท้องอืดในเด็กเป็นอย่างไร? สังเกตได้อย่างไร

อาหารที่ควรเลี่ยงเมื่อลูกมีอาการท้องอืด

วิธีป้องกันอาการท้องอืดไม่ให้เกิดซ้ำ

คำแนะนำจากกุมารแพทย์เรื่องเด็กท้องอืดบ่อย

คำถามที่พบบ่อย

ตรวจสอบบทความโดย: รุ่งทิวา สุลักษณานนท์

พยาบาลศาสตรบัณฑิต การพยาบาลและการผดุงครรภ์

สาเหตุที่ลูกท้องอืดคือ

สาเหตุที่ลูกท้องอืดคือ การมีลมในท้องเกิดจากการกลืนลมเข้าไปขณะกินนม ขณะร้องไห้ หรือในช่วงการหายใจปกติ โดยลมจะไปสะสมอยู่ในท้องของลูกน้อย ทำให้ลูกรู้สึกไม่สบายและแน่นท้องก่อนที่จะได้กินนมเพียงพอในครั้งต่อไป

ลมกับการกินนม

ทารกบางคนอาจมีความสุขที่ได้ดูดนมให้หมดในครั้งเดียว และไม่มีความจำเป็นที่จะต้องเรอออกมา แต่ทารกบางคนก็ต้องคอยทำให้เรอในระหว่างการกินนม ทารกที่ได้รับการเลี้ยงด้วยนมแม่ มีแนวโน้มว่าจะมีปัญหาน้อยกว่า เนื่องจากเด็กจะสามารถควบคุมการไหลของนมได้ง่ายกว่า ดังจะเห็นได้ว่า เด็กมักจะกินนมในท่าตั้งตรงมากกว่าด้วย

แต่ถึงแม้จะเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ลูกน้อยก็อาจมีปัญหาท้องอืดได้เช่นเดียวกัน เรื่องนี้ไม่มีกฎตายตัว โดยคุณแม่อาจจะสังเกตได้ว่าลูกจะไม่ยอมดูดนมต่อ และจะร้อง หรือดูเหมือนว่าลูกมีอาการเจ็บปวด โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อคุณแม่พยายามให้ลูกลงนอนหลังการกินนม 

คุณแม่จะทำให้ลูกเรอได้อย่างไร

หากลูกกินนมอย่างมีความสุข ก็ควรปล่อยให้ลูกกินต่อไป แล้วค่อยช่วยให้ลูกเรอในช่วงที่พักจากการให้กินนม ระหว่างการเปลี่ยนเต้านมหรือตอนที่ให้กินนมเสร็จแล้วก็ได้ ซึ่งคุณแม่ทุกคนก็จะมีวิธีการที่ตนถนัดที่เหมาะที่สุดสำหรับลูกน้อยที่แตกต่างกันไป โดยอาจลองดูแนวทางจากคำแนะนำเบื้องต้นง่ายๆ ดังนี้

• อุ้มลูกพาดบ่าของคุณแม่ โดยใช้แขนข้างเดียวกับบ่ารองก้นลูกไว้ และลูกต้องตัวตั้งตรง ไม่งอ ท่านี้ เป็นท่าที่เหมาะกับการเรอมากที่สุด ลูบหลังให้ลูกน้อยด้วยมืออีกข้างหนึ่ง
• ให้ลูกนั่งบนตัก แล้วใช้แขนโอบรอบตัวลูกไว้ จับตัวลูกเอนไปด้านหน้าเล็กน้อย เพื่อให้ท้องของลูกแนบกับแขนของคุณแม่ ท่านี้จะช่วยกดท้องของลูกอย่างนุ่มนวล ซึ่งจะช่วยดันลมออกมา และลูบหลังให้ลูกน้อยด้วยมืออีกข้างหนึ่ง
• ให้ลูกนอนคว่ำบนตักของคุณแม่ มือข้างหนึ่งพยายามจับลูกให้อยู่นิ่งๆ และใช้มืออีกข้างลูบหลังหรือถูหลังให้ลูกน้อย 
    
  เมื่อกินนมเสร็จแล้ว กอดลูกไว้ใกล้ตัวคุณแม่ แล้วคุณจะเห็นว่าลูกอาจเรอออกมา

อาการท้องอืดในเด็กเป็นอย่างไร? สังเกตได้อย่างไร

อาการท้องอืดในเด็กเล็กเป็นภาวะที่พบได้บ่อย เนื่องจากระบบทางเดินอาหารยังพัฒนาไม่สมบูรณ์การทำงานของลำไส้ และการขับลมยังไม่ดีพอ ทำให้เกิดการสะสมของลมในท้อง โดยสามารถสังเกตอาการได้ ดังนี้

- หน้าท้องของเด็กบวม และแข็งกว่าปกติ

- ร้องไห้โยเยโดยไม่ทราบสาเหตุ โดยเฉพาะหลังมื้ออาหาร

- แสดงอาการไม่สบายตัว เช่น งอขาเข้าหาหน้าท้อง

- อาจมีเสียงลมในท้อง เช่น เสียงฟู่หรือปุด ๆ

- หลังให้นมมีการผายลมหรือเรอบ่อยกว่าปกติ 

แต่ถ้าหากเด็กมีไข้ อาเจียนพุ่ง หรือท้องป่องมากผิดปกติ ควรรีบพาไปพบแพทย์โดยทันที

อาหารที่ควรเลี่ยงเมื่อลูกมีอาการท้องอืด

เนื่องจากอาหารบางชนิดสามารถกระตุ้นให้เกิดลมในกระเพาะหรือลำไส้มากขึ้น ดังนั้นในช่วงที่ลูกมีอาการท้องอื่ดควรหลีกเลี่ยงอาหารดังต่อไปนี้ 

- อาหารที่มีกากใยสูงเกินไป เช่น ถั่ว, บรอกโคลี, กะหล่ำปลี

- นมวัวหรือผลิตภัณฑ์จากนมวัว อันนี้จะเฉพาะกรณีเด็กมีภาวะแพ้แลคโตส 

- น้ำอัดลม น้ำผลไม้หวานจัด ในเด็กโตที่เริ่มดื่มน้ำผลไม้

- อาหารทอด ไขมันสูง เช่น ของทอด ขนมกรุบกรอบ ที่ย่อยยาก

สำหรับทารกแรกเกิดควรสังเกตว่านมแม่หรือสูตรนมที่ใช้ทำให้ลูกท้องอืดหรือไม่ หากสงสัยให้ปรึกษาแพทย์เรื่องการเปลี่ยนสูตรนมที่เหมาะสม 

วิธีป้องกันอาการท้องอืดไม่ให้เกิดซ้ำ

1.จับลูกเรอทุกครั้งหลังให้นม โดยการให้อุ้มลูกพาดบ่าหรือนั่งพิง และตบหลังเบา ๆ

2.ให้นมในท่าที่เหมาะสม ปรับศีรษะลูกให้อยู่สูงกว่าท้อง เพื่อช่วยให้กลืนลมได้น้อยลง

3.หลีกเลี่ยงการให้นมเร็วหรือช้าเกินไปเพราะว่าการดูดนมผิดปกติจะทำให้กลืนลมมากกว่าการได้รับนม

4.นวดท้องเบา ๆ โดยมีการใช้ฝ่ามือหมุนวนตามเข็มนาฬิกาบนหน้าท้อง ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของลมได้อย่างดี

คำแนะนำจากกุมารแพทย์เรื่องเด็กท้องอืดบ่อย

การเรอเป็นขั้นตอนสำคัญมากที่จะช่วยลดอาการท้องอืด  หลังจากทานนมควรจับเรอทุกครั้ง และหากลูกมีอาการท้องอืดบ่อย ควรสังเกตอาการแพ้แลคโตส หรือแพ้โปรตีนในนม เพราะเป็นสาเหตุที่ทำให้เด็กท้องอืดได้ และถ้าเด็กท้องอืดร่วมกับ น้ำหนักตัวไม่เพิ่ม, อาเจียนบ่อย, หรือมีอาการท้องป่องตึงผิดปกติ ควรพาลูกไปพบแพทย์ทันที

คำถามที่พบบ่อย

ทำยังไงให้ลูกหายท้องอืด

จับลูกเรอให้บ่อย พร้อมปรับท่าให้นมให้เหมาะสมอยู่ในท่าศร๊ษะสูง นวดท้องเบา ๆ รวมถึงหากจำเป็นต้องใช้นมผสมควรปรึกษาแพทย์เพื่อการเลือกนมสูตรที่เหมาะกับเด็กท้องอืดง่าย

ทําไมเด็กถึงท้องป่อง

เกิดจากการสะสมของลมในกระเพาะหรือลำไส้ และในบางครั้งเป็นอาการของโรคอื่น เช่น ภาวะลำไส้อุดตัน หรือการติดเชื้อในทางเดินอาหาร ซึ่งต้องระวังอย่าให้เกิดขึ้นจะดีที่สุด

เด็กท้องอืดดูยังไง

หน้าท้องป่อง แข็ง มีอาการร้องโยเยโดยไม่ทราบสาเหตุ หรือร้องเป็นพัก ๆ ไม่ยอมนอน เมื่อให้ดูดนมจะดูดได้ไม่นานก็คายหัวนมออกมา ดูกระสับกระส่ายไม่สุขสบายตัว

จุกหลอกทำให้ท้องอืดได้ไหม

ได้ เพราะการดูดจุกหลอกทำให้เด็กกลืนลมเข้าไปโดยไม่รู้ตัว จึงควรใช้จุกหลอกในเวลาจำเป็นเท่านั้น และต้องเลือกจุกหลอกที่ออกแบบมาอย่างเหมาะสม

https://www.samitivejhospitals.com/th/article/detail/%E0%B8%A5%E0%B8%B9%E0%B8%81%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%AD%E0%B8%B7%E0%B8%94

https://www.danonecareplus.com/th/article/baby-flatulence-problem-solution

https://hellokhunmor.com/%E0%B8%9E%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B9%81%E0%B8%A1%E0%B9%88%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B5%E0%B9%89%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%A5%E0%B8%B9%E0%B8%81/%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%82%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B9%87%E0%B8%81/%E0%B9%82%E0%B8%A3%E0%B8%84%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B9%87%E0%B8%81%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%AD%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%97%E0%B8%B1%E0%B9%88%E0%B8%A7%E0%B9%84%E0%B8%9B/%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B9%87%E0%B8%81%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%AD%E0%B8%B7%E0%B8%94-%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B8%95%E0%B8%B8-%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9B%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%99/

https://www.rx-company.co.th/blog/10638/bloating-in-baby

M25-102