ปั๊มนมแม่อย่างถูกวิธี 6 ความเข้าใจผิดที่คุณแม่ควรรู้

เลือกอ่านตามหัวข้อที่ต้องการ

สิ่งที่คุณแม่มักเข้าใจผิดเกี่ยวกับการปั๊มนมแม่

ประโยชน์ของการปั้มนมสำหรับแม่และลูก

เลือกเครื่องปั๊มนมแบบไหนดี? ไฟฟ้า vs มือ

ขั้นตอนการปั้มนมอย่างถูกวิธี

เวลาที่เหมาะสมสำหรับการปั้มนมแต่ละวัน

เทคนิคกระตุ้นน้ำนมก่อนและระหว่างปั้ม

วิธีเก็บน้ำนมหลังปั้มให้ปลอดภัย

อุปกรณ์ทำความสะอาดเครื่องปั๊มนมและขวดนม

การเก็บน้ำนมในช่องแช่แข็งและวิธีละลายนม

ตรวจสอบบทความโดย: รุ่งทิวา สุลักษณานนท์

พยาบาลศาสตรบัณฑิต การพยาบาลและการผดุงครรภ์

สิ่งที่คุณแม่มักเข้าใจผิดเกี่ยวกับการปั๊มนมแม่

1. คิดว่าเป็นเรื่องธรรมชาติที่ใครๆ ก็ทำได้

เมื่อเป็นเรื่องการให้นม แม่หลายคนมักคิดว่าเป็นเรื่องธรรมชาติที่ใครๆ ก็น่าจะทำกันได้ แต่เรื่องปั๊มนมนั้นอาจไม่ใช่อย่างที่คิด เพราะมีหลายเรื่องที่ต้องระมัดระวัง ทั้งเรื่องอุณหภูมิที่เหมาะสม ใส่ภาชนะที่สะอาดด้วยวัสดุที่เหมาะสม อายุของนม และอีกหลายสิ่งที่สามารถทำผิดพลาดได้ง่ายๆ กับการเก็บนมแม่

2. เข้าใจผิด คิดว่าน้ำนมแม่วางตรงไหนก็ได้ในตู้เย็น

แม่หลายคนอาจลืมคิดไปว่าหลังจากปั๊มนมแล้ว จะเอาไปวางไว้ในตู้เย็นตรงไหนก็ได้เหมือนกันหมด แต่ต้องคิดใหม่เมื่อรู้ความจริงที่ว่า อุณหภูมิในตู้เย็นมีความแตกต่างกันมาก โดยเฉพาะตรงส่วนของประตูตู้เย็น ซึ่งจะเป็นส่วนที่ได้รับความเย็นน้อยที่สุด และถ้าวางนมแม่ตรงส่วนประตู จะทำให้นมแม่ที่ปั้มไม่ได้รับอุณหภูมิที่เย็นพอ และอาจทำแบคทีเรียเติบโตได้

ดังนั้นต้องคำนึงถึงความเย็นที่เพียงพอในตู้เย็น ควรวางนมแม่ที่ปั้มในตำแหน่งด้านในสุดของตู้เย็นเพื่อช่วยป้องกันการล้มหรือหกได้ดีอีกด้วย

3. ไม่ควรนำนมที่ทานแล้วใส่เข้าตู้เย็นเพื่อดื่มต่อ

หลังจากลูกน้อยดื่มนมแม่จากขวดเรียบร้อยแล้ว ไม่ควรเอาขวดนั้นใส่ตู้เย็นเพื่อให้ลูกในครั้งต่อไป เนื่องจากการผลการทดลองพบว่า การทิ้งนมที่เหลือและทานไม่หมด คือ สิ่งที่ควรทำที่สุด เพราะในช่วงที่เรานำนมไปแช่ใหม่จะเสี่ยงต่อการเกิดของแบคทีเรีย อาจทำให้ลูกท้องเสียได้

4. การละเลยความสะอาดของภาชนะเก็บนม หรือขวดนม

ขวดที่คิดว่าสะอาดแล้ว อาจไม่สะอาดอย่างที่คิด ซี่งสามารถเป็นแหล่งเชื้อโรคต่างๆ ได้อย่างดี และทำให้ลูกป่วยได้ เมื่อดื่มนมแม่ที่ปนเปื้อน ซึ่งแม่หลายๆ คนอาจจะคาดไม่ถึง ดังนั้นควรเก็บนมแม่ที่ปั้มในถุงสำหรับเก็บนมแม่โดยเฉพาะ ซึ่งผ่านการฆ่าเชื้อด้วยวิธี sterile แล้ว และไม่ควรเก็บนมแม่ในขวดนมที่ลูกใช้เป็นประจำ

5. ห้ามอุ่นนมแม่ด้วยไมโครเวฟ

แม่หลายคนอาจจะคาดไม่ถึง หรือเข้าใจผิดไปว่าสามารถใช้ไมโครเวฟอุ่นนมแม่ให้ร้อนได้ แต่เป็นสิ่งที่ไม่ควรทำ ด้วยเหตุผลแรก คือ น้ำหรืออาหารที่ร้อนด้วยไมโครเวฟจะเกิดจุดที่ร้อนบางที่ ไม่สม่ำเสมอไม่เท่ากัน ซึ่งอาจทำให้นมบางส่วนลวกปากลูกน้อยได้ อย่างที่สอง ไมโครเวฟจะทำให้สารอาหารดีๆ ในนมแม่หายไป และยังเสี่ยงต่อการเกิดแบคทีเรียที่อยู่ในไมโครเวฟที่ผู้ใหญ่มักใช้อุ่นอาหารมากมายอีกด้วย

6. ไม่ล้างมือให้สะอาดทุกครั้งก่อนปั๊มนม

บางครั้งคุณแม่ทำงานเหนื่อยๆ เมื่อถึงเวลาปั้มนม สิ่งแรกที่ต้องทำ คือ หยิบเครื่องปั๊มมาเริ่มปั้มนมทันที จากนั้นก็นั่งทำงานต่อ แล้วพอเสร็จก็เทนมเก็บใส่ขวด โดยลืมไปว่า ความสะอาดของมือสำคัญมาก ในการป้องกันแบคทีเรียไม่ให้เกิดขึ้นในขวดหรือภาชนะเก็บนม ดังนั้นคุณแม่ควรล้างมือให้สะอาดทุกครั้งก่อนปั๊มนม

ประโยชน์ของการปั๊มนมสำหรับแม่และลูก

การปั๊มนมเป็นการช่วยเสริมสร้างความสะดวกสบายให้กับคุณแม่ในการดูแลลูกน้อย ไม่ว่าจะเป็นการทำงานหรือต้องการให้ลูกได้รับนมแม่อย่างต่อเนื่อง โดยการปั๊มนมมีประโยชน์หลากหลายทั้งในด้านสุขภาพของแม่และลูก เช่น การกระตุ้นการผลิตน้ำนมของแม่ ทำให้มีน้ำนมเพียงพอสำหรับลูก นอกจากนี้ยังช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดเต้านมอักเสบ ช่วยให้แม่สามารถเก็บน้ำนมไว้ใช้ในภายหลังได้ และเป็นการช่วยให้ลูกได้รับสารอาหารที่มีคุณค่าจากนมแม่เต็มที่ การได้รับน้ำนมแม่อย่างสม่ำเสมอช่วยเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกันและลดความเสี่ยงในการเกิดโรคต่างๆรวมถึงช่วยให้แม่มีเวลาในการดูแลตัวเองและทำกิจกรรมอื่นๆ ได้

เลือกเครื่องปั๊มนมแบบไหนดี? ไฟฟ้า vs มือ

การเลือกเครื่องปั๊มนมที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับความต้องการและไลฟ์สไตล์ของแต่ละคน 

-เครื่องปั๊มนมไฟฟ้ามักจะใช้งานสะดวกและสามารถทำงานได้รวดเร็วเหมาะสำหรับคุณแม่ที่ต้องการปั๊มในระยะเวลาสั้นๆ หรือปั๊มนมเป็นจำนวนมาก เครื่องปั๊มไฟฟ้าช่วยประหยัดเวลาและแรงงาน แต่มีราคาสูงกว่าและต้องการแหล่งพลังงาน 

-เครื่องปั๊มนมมือเหมาะสำหรับคุณแม่ที่ต้องการควบคุมการปั๊มได้เองและไม่ต้องการการใช้งานที่ซับซ้อน เครื่องปั๊มนมมือจะเหมาะสำหรับการใช้งานเป็นครั้งคราว หรือหากคุณแม่ต้องการประหยัดงบประมาณ เครื่องปั๊มมือมีราคาย่อมเยาและพกพาสะดวก แต่ต้องใช้แรงงานมากกว่า

ขั้นตอนการปั๊มนมอย่างถูกวิธี

การปั๊มนมควรทำในขั้นตอนที่ถูกต้องเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุด ขั้นตอนหลักๆ ได้แก่

1.เริ่มต้นจากการเตรียมความพร้อม ล้างมือและอุปกรณ์ปั๊มนมให้สะอาด หาสถานที่ที่เงียบสงบและผ่อนคลาย

2.กระตุ้นการไหลของน้ำนม ด้วยการนวดเต้านมเบาๆ หรือใช้ผ้าชุบน้ำอุ่นประคบก่อนปั๊ม

3.เริ่มปั๊มนมโดยใช้เครื่องปั๊มนมตามคำแนะนำของผู้ผลิต ปรับระดับแรงดูดให้เหมาะสม ใช้เครื่องปั๊มนมที่สะอาดและพร้อมใช้งาน

4.เลือกท่านั่งที่สบายและหาผ้าปูรองนมเพื่อความสะอาด จากนั้นปั๊มนมในท่าที่เหมาะสม โดยเริ่มจากการปั๊มเบาๆ เพื่อกระตุ้นการไหลของน้ำนมก่อน

5.หลังปั๊มทำการเก็บน้ำนมในภาชนะที่สะอาดและปิดสนิท พร้อมติดฉลากวันที่และเวลาให้เรียบร้อย

เวลาที่เหมาะสมสำหรับการปั๊มนมแต่ละวัน

การปั๊มนมที่ดีที่สุดมักจะทำในช่วงเวลาที่คุณแม่รู้สึกคัดตึงเต้านมและต้องการปั้มน้ำนมออกมา ตัวอย่างเวลาที่เหมาะสมในการปั๊มนม เช่น ช่วงเช้าเมื่อร่างกายยังสดชื่น หรืออาจจะหลังจากการให้นมลูก เวลาที่คุณแม่ต้องการให้ลูกน้อยได้รับน้ำนมเพิ่มเติมในช่วงเวลากลางวัน แต่โดยทั่วไปควรปั๊มนมทุก 3-4 ชั่วโมง ครั้งละประมาณ 15 นาที เพื่อกระตุ้นการผลิตน้ำนมและป้องกันการคัดเต้านม

เทคนิคกระตุ้นน้ำนมก่อนและระหว่างปั๊ม

การกระตุ้นน้ำนมเป็นสิ่งสำคัญในการปั๊มนมให้ออกมาได้มากขึ้น โดยคุณแม่สามารถใช้เทคนิคต่างๆ เช่น การนวดเต้านม หรือการใช้ความร้อนจากผ้าชุบน้ำอุ่น เพื่อกระตุ้นการไหลของน้ำนม หรือจะดื่มน้ำอุ่นก่อนปั๊มประมาณ 15 นาที

วิธีเก็บน้ำนมหลังปั้มให้ปลอดภัย

การเก็บน้ำนมที่ได้จากการปั๊มต้องมีความระมัดระวัง เพื่อรักษาคุณค่าของน้ำนมไว้ให้มากที่สุด ควรเก็บน้ำนมในถุงเก็บน้ำนมหรือขวดที่สะอาดและปิดสนิท ระบุวันที่และเวลาที่ปั๊มนมบนภาชนะ หลีกเลี่ยงการเก็บน้ำนมที่อุณหภูมิห้องนานเกินไป และควรเก็บในช่องแช่แข็งหากต้องการเก็บนมในระยะยาว ยิ่งในช่องแช่แข็ง (-18°C หรือต่ำกว่า) เก็บได้นานถึง 6 เดือน

อุปกรณ์ทำความสะอาดเครื่องปั๊มนมและขวดนม

เพื่อเป็นการป้องกันการติดเชื้อ การทำความสะอาดเครื่องปั๊มนมและขวดนมนั้นมีความสำคัญมาก ดังนั้นควรใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดที่ปลอดภัยและเหมาะสม หลังการใช้งานควรล้างทันทีหรือเร็วที่สุดเท่านี้สามารถทำได้เพื่อป้องกันการสะสมของเชื้อโรค และหลังล้างทำความสะอาดต้องต้มฆ่าเชื้อในน้ำเดือดนาน  5 นาทีหรือนึ่งฆ่าเชื้อทุกครั้งก่อนนำมาใช้งาน

การเก็บน้ำนมในช่องแช่แข็งและวิธีละลายนม

การเก็บน้ำนมในช่องแช่แข็งสามารถช่วยให้คุณแม่เก็บน้ำนมไว้ใช้ในอนาคตได้อย่างปลอดภัย ควรเก็บในภาชนะที่เหมาะสม ไม่ควรเติมน้ำนมจนเต็มภาชนะ เพราะน้ำนมจะขยายตัวเมื่อแข็งตัว ควรเว้นที่ว่างประมาณ 1 นิ้วจากขอบภาชนะ โดยก่อนนำไปใช้ควรละลายน้ำนมในอุณหภูมิห้อง หรือใช้น้ำอุ่นเพื่อให้เกิดการละลายอย่างช้าๆ หลีกเลี่ยงการใช้น้ำร้อนหรือไมโครเวฟ เพราะอาจทำลายสารอาหารในน้ำนม

https://www.healthline.com/health/breastfeeding

https://hellokhunmor.com/%E0%B8%9E%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B9%81%E0%B8%A1%E0%B9%88%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B5%E0%B9%89%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%A5%E0%B8%B9%E0%B8%81/%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B9%87%E0%B8%81%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%81/%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B5%E0%B9%89%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%A5%E0%B8%B9%E0%B8%81%E0%B8%94%E0%B9%89%E0%B8%A7%E0%B8%A2%E0%B8%99%E0%B8%A1%E0%B9%81%E0%B8%A1%E0%B9%88/%E0%B8%9B%E0%B8%B1%E0%B9%8A%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B3%E0%B8%99%E0%B8%A1-%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%98%E0%B8%B5%E0%B9%80%E0%B8%81%E0%B9%87%E0%B8%9A%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%A9%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B3%E0%B8%99%E0%B8%A1%E0%B9%81%E0%B8%A1%E0%B9%88/

https://multimedia.anamai.moph.go.th/help-knowledgs/benefits-of-breastfeeding

https://www.synphaet.co.th/children-ramintra/%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%98%E0%B8%B5%E0%B9%80%E0%B8%81%E0%B9%87%E0%B8%9A%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B3%E0%B8%99%E0%B8%A1%E0%B9%83%E0%B8%AB%E0%B9%89%E0%B8%84%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%B8%E0%B8%93%E0%B8%A0/

M25-098