ลูกอุจจาระสีดำ มีกลิ่นเหม็น ควรกังวลหรือไม่?

เมื่อพบว่าลูกอุจจาระสีดำ มีกลิ่นเหม็น หลายคนอาจวิตกว่าเป็นสัญญาณผิดปกติ บทความนี้จะอธิบายสาเหตุที่ทำให้อุจจาระคล้ำและมีกลิ่นแรง ลักษณะใดที่ควรรีบปรึกษาแพทย์ วิธีสังเกตเลือดปน และแนวทางป้องกันปัญหาระบบย่อยอาหารให้ลูกน้อย

เลือกอ่านตามหัวข้อที่ต้องการ

ลูกอุจจาระสีดำ มีกลิ่นเหม็น ผิดปกติหรือไม่?

สาเหตุที่ทำให้อุจจาระของลูกมีสีดำ

กลิ่นอุจจาระที่แรงผิดปกติ เกิดจากอะไร

ลูกอุจจาระสีดำลักษณะแบบใดจึงถือว่าเป็นอันตราย

ลูกกินยาเสริมธาตุเหล็ก ทำให้อุจจาระดำจริงหรือ?

ความแตกต่างระหว่างอุจจาระดำจากธาตุเหล็ก vs อาการเลือดออก

ทำอย่างไรดี ถ้าอุจจาระลูกมีสีดำต่อเนื่องหลายวัน

ลูกอุจจาระมีกลิ่นเหม็นผิดปกติแต่ไม่ดำ ผิดปกติไหม?

อุจจาระมีเลือดปนสังเกตอย่างไร

เมื่อไรที่ควรเก็บอุจจาระลูกไปตรวจ

ดูแลระบบย่อยของลูกให้เป็นปกติได้อย่างไร 

ตรวจสอบบทความโดย: มนภรณ์ มาร์ทากอน

วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาโภชนศาสตร์

ลูกอุจจาระสีดำ มีกลิ่นเหม็น ผิดปกติหรือไม่?

ถ้าพิจาณาว่าผิดปกติหรือไม่นั้นจะต้องพิจารณาจากปัจจัยหลายด้านด้วยกัน เช่น อาหารที่ร้บประทาน ยา หรือ อาการเจ็บป่วยในขณะนั้น กรณีที่สีอุจจาระดำเพียงอย่างเดียวและเป็นช่วงที่ลูกได้รับอาหารที่มีธาตุเหล็กสูง และสุขภาพอื่นๆ ปกติดี ก็ไม่ถือว่าผิดปกติ 

แต่ถ้าหากการถ่ายดำที่เกิดขึ้น มีอาการอื่นร่วมด้วยเช่น ท้องเสีย มีไข้ อาเจียน และ ในช่วงเวลาดังกล่าวลูกไม่ได้รับประทานอาหารที่มีธาตุเหล็กสูง ก็ถื่อว่าผิดปกติ 

สาเหตุที่ทำให้อุจจาระของลูกมีสีดำ

ส่วนใหญ่เกิดจากการรับประทานยาบางชนิด เช่น อาหารเสริมธาตุเหล็ก ยาบางอย่าง หรือยาลดกรด รวมถึงอาหารที่อาจทำให้อุจจาระสีดำ เช่น ลูกหม่อน หรือบลูเบอร์รี่  นอกจากนี้อุจจาระสีดำยังบ่งบอกถึง การมีเลือดออกบริเวณลำไส้ส่วนต้น ได้อีกด้วย  

กลิ่นอุจจาระที่แรงผิดปกติ บอกอะไรเกี่ยวกับระบบย่อย

ลูกอุจจาระสีดํา มีกลิ่นเหม็น มักมาจากแบคทีเรีย หรือไวรัสในลำไส้ ทำให้ระบบย่อยไม่สมดุลหรือมีเลือดออกในกระเพาะหรือลำไส้จึงทำให้อุจจาระมีกลิ่นแรงกว่าปกติ

ลูกอุจจาระสีดำลักษณะแบบใดจึงถือว่าเป็นอันตราย

สีอุจจาระทารกดำสนิท มันวาว คล้ายยางมะตอยกลิ่นเหม็นจัดผิดปกติ

มีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น อาเจียนเป็นเลือดหรือท้องเสียรุนแรง เหล่านี้ล้วนเป็นสัญญาณของเลือดในทางเดินอาหาร ควรรีบพบแพทย์ 

ลูกกินยาเสริมธาตุเหล็ก ทำให้อุจจาระดำจริงหรือ?

ยาเสริมธาตุเหล็กจะทำให้อุจจาระมีสีดำคล้ำ แต่จะไม่มีเลือดปนและกลิ่นไม่รุนแรงเหมือนกับเลือด ดังนั้นหากลูกกินธาตุเหล็กแล้วอุจจาระมีสีดำคล้ำ กลิ่นปกติและไม่มีอาการผิดปกติอื่นร่วมด้วย  ก็ไม่ต้องกังวลใจค่ะ 

ความแตกต่างระหว่างอุจจาระดำจากธาตุเหล็ก vs อาการเลือดออก

ธาตุเหล็ก: สีดำคล้ำสม่ำเสมอ กลิ่นปกติ ไม่มีอาการผิดปกติอย่างอื่น

เลือดออก: สีดำสนิทเป็นก้อน มันวาว หรือคล้ายยางมะตอย กลิ่นเหม็นรุนแรง อาจมีอาเจียนเป็นเลือดได้ 

ถ้าลูกอุจจาระดำหลายวันติดกัน ควรทำอย่างไร

บันทึกลักษณะอุจจาระ สี กลิ่น ปริมาณ หากมีอาการร่วม เช่น อาเจียน ซึม กินอาหารได้น้อยลง น้ำหนักลด ควรปรึกษาแพทย์เพื่อเข้ารับการตรวจร่างกายเพิ่มเติม

ลูกอุจจาระมีกลิ่นเหม็นผิดปกติแต่ไม่ดำ ถือว่าปกติไหม?

ลูกอุจจาระสีดํา มีกลิ่นเหม็น  มากกว่าปกติ  แต่ถ้าสังเกตุให้ชัดเจนจะพบว่า สีของอุจจาระจะออกไปทางน้ำตาลมากกว่าสีดำคล้ำ และอาการอื่นก็ปกติดี กินอาหารได้ปกติ ร่าเริงดี มักเกิดจากการย่อยอาหารไม่สมบูรณ์ชั่วคราวหรือแบคทีเรียในลำไส้ในลำไส้ไม่สมดุล สามารถสังเกตอาการและดูแลเรื่องอาหารการกินที่บ้านได้ 

วิธีสังเกตว่าอุจจาระมีเลือดปนหรือไม่

วิธีสังเกตง่ายๆคือ สีของอุจจาระจะผิดปกติจากเดิม คือ สีดำคล้ำ หรือสีจุดสีแดง หรือมีเลือดปนในอุจจาระ ซึ่งสามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า 

ควรเก็บตัวอย่างอุจจาระลูกไปตรวจหรือไม่

หากลูกอุจจาระสีดํา มีกลิ่นเหม็นต่อเนื่อง ร่วมกับอาการผิดปกติ ควรไปพบแพทย์ เพื่อพิจารณาตรวจหาเลือด แบคทีเรีย หรืออื่นๆในอุจจาระตามความเหมาะสมเพื่อการวินิจฉัยที่ถูกต้อง 

ดูแลระบบย่อยของลูกให้เป็นปกติได้อย่างไร

 ความสะอาดเป็นสิ่งที่สำคัญมากสำหรับเด็กเล็กๆ เริ่มตั้งแต่ การล้างทำความสะอาด อุปกรณ์ ภาชนะต่างๆเกี่ยวกับอาหารการกินของลูก  หรือการทำอาหารให้กับลูกน้อย ก็ต้องล้างภาชนะ ล้างผักและผลไม้ให้สะอาดทุกครั้ง หมั่นเช็ดมือ ล้างมือให้ลูกบ่อยๆ เริ่มอาหารตามวัยที่เหมาะสม ถูกต้องตามหลักโภชนาการ เป็นสิ่งที่คุณแม่สามารถทำได้ เพื่อลดการเกิดโรคในระบบทางเดินอาหารรวมถึงการรับวัคซีนตามความเหมาะสม 

อ้างอิงจาก

https://www.nakornthon.com/article/detail/%E0%B8%AD%E0%B8%B8%E0%B8%88%E0%B8%88%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%A5%E0%B8%B9%E0%B8%81%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%A2%E0%B8%9A%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%AD%E0%B8%B0%E0%B9%84%E0%B8%A3%E0%B8%84%E0%B8%B8%E0%B8%93%E0%B9%81%E0%B8%A1%E0%B9%88

https://www.samitivejhospitals.com/th/article/detail/stool-changes

https://www.vejthani.com/th/2018/06/%E0%B8%AD%E0%B8%B8%E0%B8%88%E0%B8%88%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%94%E0%B8%9B%E0%B8%99/

https://www.sikarin.com/mother-and-child/%E0%B9%82%E0%B8%A3%E0%B8%84%E0%B9%80%E0%B8%81%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%A2%E0%B8%A7%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%9A%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B8%B4

https://www.samitivejhospitals.com/th/article/detail/stool-changes

https://www.bumrungrad.com/th/health-blog/august-2021/stool-tells-about-your-gut-health

https://th.yanhee.net/%E0%B8%AB%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%96%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3/%E0%B9%82%E0%B8%A3%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%9A%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%AD%E0%B8%B2%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B9%87%E0%B8%81/

ภาพจาก Freepik

M25- 186