ลูกน้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์ทำอย่างไร? แนะนำนมสำหรับเด็กน้ำหนักตัวน้อยไม่เป็นไปตามเกณฑ์

เขียนโดย: ทีมผู้เชี่ยวชาญ พยาบาล และนักโภชนาการ จาก ไฮ-แฟมิลี่ แคร์ไลน์ Hi-Family Club ศูนย์บริการให้คำปรึกษาในทุก ๆ เรื่องที่คุณแม่กังวลใจ ตลอด 24 ชั่วโมง ผ่าน LINE หรือโทร 02-740-3333

ความกังวลใจอันดับต้น ๆ ของคุณแม่ที่มีลูกวัยกำลังซน คือ เรื่อง "น้ำหนักตัว" หลายครั้งที่คุณแม่พยายามสรรหาเมนูอร่อย ๆ มาบำรุง แต่ลูกรักกลับทานได้น้อย หรือทานเก่งแต่ทำไมน้ำหนักยังไม่ขึ้นตามเกณฑ์เสียที ปัญหานี้ไม่ได้มีแค่เรื่องของตัวเลขบนเครื่องชั่งน้ำหนักเท่านั้นนะคะ แต่ยังส่งผลต่อพัฒนาการ และภูมิคุ้มกันในระยะยาวด้วย

การทำความเข้าใจเรื่องโภชนาการอย่างถูกต้อง รวมถึงการมองหาตัวช่วยอย่าง นมสูตรพลังงานสูง จึงเป็นทางออกที่คุณแม่ยุคใหม่ให้ความสำคัญ อย่างไรก็ตาม การจะเลือก นมเพิ่มน้ำหนักเด็ก ให้ได้ประสิทธิภาพสูงสุดและปลอดภัยนั้น จำเป็นต้องพิจารณาจากหลายปัจจัย ทั้งสารอาหารพื้นฐานและพลังงานที่ลูกควรได้รับในแต่ละวัน บทความนี้จะช่วยไขข้อข้องใจและแนะแนวทางให้ลูกรักกลับมามีน้ำหนักตัวที่ได้ตามเกณฑ์มาตรฐานอีกครั้ง

สาเหตุที่ทำให้เด็กมีน้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐาน

เด็กที่น้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์มักเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน ทั้งพฤติกรรมการทานอาหาร อัตราการเผาผลาญพลังงาน และปัจจัยด้านสุขภาพ คุณแม่ควรเริ่มจากการเช็กกราฟมาตรฐานการเจริญเติบโตก่อนเพื่อประเมินสถานการณ์ได้แม่นยำ

ก่อนจะกังวลเรื่องน้ำหนัก คุณแม่ควรเช็กจากกราฟมาตรฐานการเจริญเติบโตในสมุดบันทึกสุขภาพแม่และเด็ก หรือ "สมุดสีชมพู" ก่อน หากเส้นกราฟของลูกเริ่มต่ำกว่าเกณฑ์เฉลี่ยต่อเนื่องกันหลายเดือน สาเหตุส่วนใหญ่มักมาจากปัจจัยเหล่านี้:

• พฤติกรรมการทานอาหาร: เช่น ทานยาก เลือกทาน หรือทานได้ในปริมาณที่น้อยเกินกว่าที่ร่างกายต้องการในแต่ละวัน

• อัตราการเผาผลาญพลังงานสูง: เด็กบางคนมีพฤติกรรมกระตือรือร้น เล่นเยอะ เคลื่อนไหวร่างกายตลอดเวลา ทำให้พลังงานที่ได้รับถูกใช้ไปจนหมด

• การเจ็บป่วยบ่อย: เมื่อลูกป่วย ร่างกายจะดึงพลังงานไปใช้ในการซ่อมแซมและต่อสู้กับเชื้อโรค ทำให้น้ำหนักลดลงอย่างรวดเร็ว

• ปัจจัยด้านพันธุกรรม: ขนาดร่างกายของคุณพ่อและคุณแม่มีส่วนกำหนดโครงสร้างพื้นฐานของลูกเช่นกัน

ภาพนี้สร้างสรรค์โดยปัญญาประดิษฐ์ (AI-generated image)

โภชนาการและอาหารที่ช่วยเพิ่มน้ำหนักให้ลูกอย่างสุขภาพดี

การเพิ่มน้ำหนักที่ดีในเด็กไม่ใช่เพียงแค่การให้ลูกทานเยอะ แต่คือการเพิ่มความหนาแน่นของสารอาหาร (Nutrient Density) ในแต่ละมื้อ ซึ่งช่วยให้ลูกได้รับพลังงานและสารอาหารครบถ้วนแม้จะทานในปริมาณน้อย

การเพิ่มมื้อว่างที่ให้พลังงานและสารอาหารสูง

นอกจากอาหารมื้อหลัก 3 มื้อแล้ว มื้อว่าง (Snack) ควรเป็นช่วงเวลาที่คุณแม่เสริมพลังงานให้ลูกได้ดีค่ะ แนะนำให้เลือกของว่างที่มีคุณค่าสูง เช่น ผลไม้รสหวานธรรมชาติ ผลไม้เนื้อนิ่มอย่างอะโวคาโด (Avocado) หรือโยเกิร์ตผสมธัญพืช มากกว่าการให้ลูกทานขนมขบเคี้ยวที่ไม่มีประโยชน์

การเลือกโปรตีนและไขมันดีในมื้ออาหารหลัก

ไขมันเป็นแหล่งพลังงานที่หนาแน่นที่สุด คุณแม่สามารถเติม "ไขมันดี" ลงในเมนูอาหารของลูกได้ เช่น น้ำมันมะกอก หรือเนยแท้ปริมาณเล็กน้อยในเมนูผัดหรือซุป ส่วนโปรตีน ควรเน้นจากเนื้อสัตว์ไม่ติดมัน ไข่ และถั่วเหลือง เพื่อช่วยเสริมสร้างมวลกล้ามเนื้อ (Muscle Mass) ให้ลูกแข็งแรง

บทบาทของนมสูตรพลังงานสูงในการเสริมสร้างการเจริญเติบโต

สำหรับเด็กที่ทานอาหารได้น้อยจนได้รับพลังงานไม่เพียงพอ การดื่ม นมสูตรพลังงานสูง ถือเป็นตัวช่วยสำคัญ เพราะถูกออกแบบมาให้มีพลังงานต่อหนึ่งหน่วยบริโภคสูงกว่านมสูตรปกติทั่วไป รวมถึงมีการเสริมสารอาหารที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโต เช่น แคลเซียม สังกะสี และวิตามินต่าง ๆ

เพื่อเสริมโภชนาการให้กับเด็กมีแนวโน้มการเจริญเติบโตช้ากว่าเกณฑ์ นมที่มีพลังงานสูงกว่านมทั่วไปจะช่วยให้เด็กที่ทานได้น้อยได้พลังงานมากขึ้นในปริมาณที่ทานเท่าเดิม ก็อาจช่วยเพิ่มน้ำหนักได้ 

อย่างไรก็ตาม หากน้ำหนักกลับสู่ปกติควรเปลี่ยนไปทานนมสูตรปกติ เพื่อไม่ให้เด็กได้รับพลังงานมากเกินจำเป็น และหากเด็กมีน้ำหนักตัวต่ำกว่าเกณฑ์หรือมีปัญหาการเจริญเติบโตควรปรึกษาแพทย์

เคล็ดลับการเลือกนมสูตรพลังงานสูงให้ได้ผลและปลอดภัย

ทางแบรนด์ Milnutrisure พัฒนาผลิตภัณฑ์นมที่ให้พลังงานสูงกว่านมสูตรปกติ ประมาณ 30%¹ อีกทั้งมีการเสริมสารอาหารต่าง ๆ เพื่อรองรับพัฒนาการของลูกรัก ในการเลือกนมสูตรพลังงานสูง คุณแม่ควรพิจารณาจากหลักเกณฑ์ ดังนี้

• เน้นพลังงานและโปรตีนสูง: เลือกนมที่มีการออกแบบสูตรมาเพื่อให้พลังงานและโปรตีนมากกว่านมสูตรปกติ เพื่อช่วยเร่งการเจริญเติบโตและซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กที่น้ำหนักน้อยกว่าเกณฑ์มาก

• มีวิตามินและแร่ธาตุครบถ้วน: นอกจากพลังงานแล้ว ควรมีสารอาหารครบ 5 หมู่ และมีสารอาหารที่จำเป็น เช่น ธาตุเหล็ก มีส่วนช่วยในการสร้างเม็ดเลือดแดงและฮีโมโกลบินตามปกติ แคลเซียม เพื่อเสริมสร้างกระดูก และสังกะสี ที่ช่วยในการเจริญเติบโตของร่างกาย

• รสชาติอร่อยและทานง่าย: เนื่องจากเด็กกลุ่มนี้มักทานยาก การเลือกนมที่มีรสชาติถูกใจลูกจะช่วยลดการปฏิเสธการดื่ม และทำให้เขาสนุกกับการได้รับโภชนาการมากขึ้น

• ไม่เติมน้ำตาลทราย: ควรหลีกเลี่ยงนมที่เพิ่มน้ำหนักด้วยน้ำตาลทรายเพียงอย่างเดียว เพราะอาจทำให้ลูกติดหวานและเสี่ยงต่อฟันผุ ควรเลือกความหวานจากธรรมชาติหรือแลคโตสที่พบในนมตามปกติ

ค้นหาผลิตภัณฑ์นมสูตรที่ให้พลังงานสูงจาก Milnutrisure ได้เลย

คำถามที่พบบ่อย (FAQs) เกี่ยวกับลูกน้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์และนมช่วยเพิ่มน้ำหนัก

ลูกน้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์เท่าไหร่จึงควรเริ่มพิจารณาให้ดื่มนมสูตรพลังงานสูง?

หากน้ำหนักของลูกเริ่มหลุดจากเส้นเกณฑ์ปกติ (Percentile) ของช่วงอายุนั้น ๆ หรือน้ำหนักคงที่นานเกิน 2-3 เดือน แนะนำให้ปรึกษากุมารแพทย์หรือนักโภชนาการเพื่อพิจารณาเริ่มใช้ นมสูตรพลังงานสูง เป็นอาหารเสริมควบคู่ไปกับมื้อหลัก 

นมสูตรพลังงานสูงต่างจากนมวัวหรือนมสูตรปกติทั่วไปอย่างไร?

ข้อแตกต่างสำคัญคือ "ความหนาแน่นของพลังงาน" โดยปกติ นมสูตรพลังงานสูง จะให้พลังงานประมาณ 1 กิโลแคลอรีต่อมิลลิลิตร (1 kcal/ml) หรือมากกว่า ในขณะที่นมทั่วไปอาจให้พลังงานน้อยกว่านั้น นอกจากนี้ยังมีการปรับสัดส่วนสารอาหารให้เหมาะสมกับการฟื้นฟูน้ำหนักตัวโดยเฉพาะ

หากลูกทานอาหารมื้อหลักได้น้อย การให้ดื่มนมสูตรพลังงานสูงทดแทนมื้ออาหารเลยได้หรือไม่?

ไม่แนะนำให้ใช้ทดแทนมื้ออาหารทั้งหมดค่ะ เพราะเด็กควรฝึกทักษะการเคี้ยวและการทำความรู้จักกับรสชาติอาหารที่หลากหลาย ควรใช้ นมสูตรพลังงานสูง เป็นมื้อเสริมหลังจากอาหารหลัก หรือในช่วงเวลาก่อนนอนเพื่อเติมเต็มสารอาหารส่วนที่ขาดไป และควรกินอาหารหลากหลายครบ 5 หมู่ ในสัดส่วนที่เหมาะสมเป็นประจำ

อ้างอิงจาก

1. Mayo Clinic. Nutrition for kids: Guidelines for a healthy diet. https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/childrens-health/in-depth/nutrition-for-kids/art-20049335 (วันที่สืบค้น: 13 เมษายน 2569)

2. NHS (National Health Service). How to help your child gain weight. https://www.nhs.uk/live-well/healthy-weight/childrens-weight/how-to-help-your-child-gain-weight/ (วันที่สืบค้น: 13 เมษายน 2569)

3. โรงพยาบาลบีเอ็นเอช. ภาวะเด็กผอมเกินหรือภาวะน้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์. https://www.bnhhospital.com/th/article/wasting (วันที่สืบค้น: 13 เมษายน 2569)

4. โรงพยาบาลเปาโล. ลูกไม่กินข้าว กินยาก เสี่ยงขาดสารอาหารหรือไม่? วิธีรับมือเด็กเลือกกินที่พ่อแม่ควรรู้. https://www.paolohospital.com/th-TH/kaset/Article/Details/my-child-doesnt-eat (วันที่สืบค้น: 13 เมษายน 2569)

5. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). CDC Growth Charts. https://www.cdc.gov/growthcharts/ (วันที่สืบค้น: 13 เมษายน 2569)

6. ภาพจาก Magnific  

TH26-C0159

หมายเหตุ :

¹ มิลนิวทริชัวร์ ให้พลังงานสูงกว่าผลิตภัณฑ์นมทั่วไปของบริษัท ดานอน สเปเชียลไลซ์ นิวทริชั่น (ประเทศไทย) จำกัด ประมาณ 30 % นอกจากเสริมด้วยมิลนิวทริ ชัวร์ แล้ว สนับสนุนให้ปรับพฤติกรรมการกินร่วมด้วยเพื่อปรับนิสัยการกินที่ดีขึ้นในระยะยาว