เคล็ดลับดูแลและวิธีรักษากลากเกลื้อนบนใบหน้าเด็กอย่างปลอดภัย

ผิวของลูกน้อยบอบบางเป็นพิเศษอยู่แล้ว พอมีผื่น กลากเกลื้อนขึ้นบนใบหน้า ก็ยิ่งทำให้คุณพ่อคุณแม่เป็นกังวลสุด ๆ บทความนี้จะพาไปรู้จักวิธีรักษากลากเกลื้อนบนใบหน้าเด็กแบบเข้าใจง่าย อ่อนโยนต่อผิว พร้อมเคล็ดลับที่จะช่วยให้ลูกน้อยกลับมามีผิวใส แข็งแรง และสุขภาพดีอีกครั้ง

ตรวจสอบบทความโดย: ชัญญา จันทรานุสรณ์
พยาบาลศาสตรบัณฑิต การพยาบาลและการผดุงครรภ์

เลือกอ่านตามหัวข้อที่ต้องการ

กลากเกลื้อนบนใบหน้าเด็กคืออะไร

สาเหตุที่ทำให้เด็กเป็นกลากเกลื้อน

อาการกลากเกลื้อนที่พบบ่อยในเด็ก

วิธีสังเกตกลากเกลื้อนบนใบหน้าเด็ก

ความแตกต่างระหว่างกลากเกลื้อนกับโรคผิวหนังอื่น

วิธีรักษากลากเกลื้อนบนใบหน้าเด็กด้วยสมุนไพร

การใช้ยาทาฆ่าเชื้อรักษากลากเกลื้อน

วิธีดูแลผิวเด็กระหว่างการรักษากลากเกลื้อน

ข้อควรระวังในการใช้ยากับเด็กเล็ก

วิธีป้องกันไม่ให้กลากเกลื้อนกลับมาเป็นซ้ำ

เมื่อไรควรพาเด็กไปพบแพทย์ผิวหนัง

สรุปแนวทางวิธีรักษากลากเกลื้อนบนใบหน้าเด็กอย่างปลอดภัย

กลากเกลื้อนบนใบหน้าเด็กคืออะไร

กลากเกลื้อน (Tinea Faciei ) เป็นภาวะผิวหนังที่พบบ่อยในเด็ก เกิดจากการติดเชื้อราที่เกิดขึ้นบนผิวหนัง โดยเฉพาะในเด็กที่มีอายุ 2-10 ปี ลักษณะจะเป็นแผลกลมหรือรูปวงรี มีขอบแดงคล้ำ ตรงกลางจะเป็นสีอ่อนกว่า ดูคล้ายแหวน ผิวที่เป็นจะมีลักษณะหยาบ ลอกเป็นขุย และอาจคันได้บ้าง ถึงแม้จะไม่เป็นอันตรายร้ายแรง แต่ก็สร้างความรำคาญใจและทำให้ลูกน้อยรู้สึกไม่สบายตัว ส่วนการรักษากลากเกลื้อนบนใบหน้าเด็กต้องใช้ความระมัดระวังเป็นพิเศษ เนื่องจากผิวหน้าบอบบางกว่าส่วนอื่นของร่างกาย

สาเหตุที่ทำให้เด็กเป็นกลากเกลื้อน

กลากเกลื้อนในเด็กมักมีสาเหตุหลัก ๆ มาจากหลายปัจจัย ดังนี้

- ความชื้นและเหงื่อ: เด็กมีต่อมเหงื่อทำงานเยอะและทำกิจกรรมที่ทำให้มีเหงื่อออกมาก เช่น วิ่งเล่น หรือการห่อตัวแน่นเกินไป ทำให้ผิวหนังชื้นและเป็นแหล่งสะสมของเชื้อรา

- สุขอนามัย: การอาบน้ำที่ไม่สะอาดเพียงพอ หรือปล่อยให้ผิวหนังเปียกชื้นนาน ๆ หลังจากอาบน้ำ

- ภูมิคุ้มกัน: ระบบภูมิคุ้มกันของเด็กยังพัฒนาไม่เต็มที่ ทำให้ไวต่อการติดเชื้อราได้ง่ายกว่าผู้ใหญ่

- พันธุกรรม: เด็กบางคนอาจมีแนวโน้มที่จะเป็นกลากเกลื้อนได้ง่ายกว่าคนอื่น หากมีประวัติในครอบครัว

- การสัมผัสกับสัตว์เลี้ยง: แมว สุนัข หรือสัตว์เลี้ยงอื่นที่มีเชื้อราติดอยู่

- การแพร่จากคนสู่คน: สัมผัสกับผู้ป่วยโดยตรงหรือใช้ของใช้ร่วมกัน

วิธีสังเกตกลากเกลื้อนบนใบหน้าเด็ก

วิธีสังเกตกลากเกลื้อนบนใบหน้าเด็กจะช่วยให้รักษาได้เร็วและมีประสิทธิภาพมากขึ้น คุณพ่อคุณแม่ควรดูบริเวณใบหน้า โดยเฉพาะแก้ม หน้าผาก และคาง หากพบว่ามีผื่นแดงหรือจุดชมพูเล็ก ๆ ที่มีขอบค่อนข้างชัดเจน และค่อย ๆ ขยายวงกว้างขึ้น นั่นอาจเป็นสัญญาณของกลากเกลื้อน นอกจากนี้ หากลูกน้อยมีอาการคันและเกาบริเวณเดิมซ้ำ ๆ ก็อาจบ่งบอกว่ามีการระคายเคืองหรืออาจติดเชื้อราได้ง่าย หากพบลักษณะผื่นที่น่าสงสัยหรือไม่แน่ใจว่าเป็นกลากเกลื้อนจริงหรือไม่ ควรพาเด็กไปพบแพทย์เพื่อให้ตรวจวินิจฉัยอย่างถูกต้องและได้รับการดูแลที่เหมาะสม

ความแตกต่างระหว่างกลากเกลื้อนกับโรคผิวหนังอื่น

กลากเกลื้อนอาจมีลักษณะคล้ายกับโรคผิวหนังอื่น ๆ เช่น ผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง แต่ความแตกต่างคือ กลากเกลื้อนมีสาเหตุจากเชื้อรา ในขณะที่ผื่นภูมิแพ้ผิวหนังเกิดจากปฏิกิริยาของผิวต่อสารก่อภูมิแพ้หรือปัจจัยระคายเคืองอื่น ๆ และไม่ติดต่อกัน

วิธีรักษากลากเกลื้อนบนใบหน้าเด็กด้วยสมุนไพร

การใช้สมุนไพรเป็นทางเลือกเสริม สำหรับวิธีรักษากลากเกลื้อนบนใบหน้าเด็ก  เช่น ทาว่านหางจระเข้บาง ๆ เพื่อช่วยบรรเทาอาการคันหรือระคายผิว และใช้น้ำมันมะพร้าวบริสุทธิ์ซึ่งมีกรดไขมันที่แสดงฤทธิ์ต้านเชื้อราในงานทดลองบางส่วน แต่หลักฐานทางคลินิกว่ายังรักษาให้หายได้เองยังจำกัด จึงไม่ควรใช้แทนยาต้านเชื้อรามาตรฐาน และอาจทำให้การรักษาล่าช้าหรือผื่นลุกลามได้ หากต้องการลองใช้ ควรทดสอบบริเวณเล็ก ๆ ก่อน โดยเฉพาะในเด็กผิวบอบบาง และหากอาการไม่ดีขึ้นภายใน 1–2 สัปดาห์ หรือมีอาการแย่ลง ให้หยุดใช้และพาเด็กไปพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยและรับการรักษาที่เหมาะสม

อาการกลากเกลื้อนที่พบบ่อยในเด็ก

หากลูกน้อยมีอาการเหล่านี้ อาจเป็นสัญญาณของกลากเกลื้อน 

- ผื่นด่างขาวหรือสีอ่อนกว่าผิวปกติ: ลักษณะเป็นผื่นสีขาวซีดหรือสีจางกว่าผิวหนังบริเวณรอบข้างอย่างเห็นได้ชัด อาจเป็นวงกลม วงรี หรือรูปร่างไม่ชัดเจน 

- มีขุยบางๆ หรือผิวแห้ง: บริเวณผื่นอาจมีขุยละเอียดๆ หรือผิวแห้งลอกเล็กน้อย ซึ่งเป็นสัญญาณว่าผิวบริเวณนั้นขาดความชุ่มชื้น 

- มีอาการคันหรือแดงเล็กน้อย: เด็กอาจรู้สึกคันในบริเวณที่เป็นผื่น ทำให้เกาและเกิดการระคายเคืองมากขึ้น

- พบบ่อยบริเวณใบหน้า: ตำแหน่งที่พบบ่อยที่สุดคือแก้ม หน้าผาก และคาง แต่ก็สามารถพบได้ที่คอ ลำตัว แขน หรือขาได้เช่นกัน 

- เห็นชัดขึ้นเมื่อโดนแดด: ผื่นกลากน้ำนมจะเห็นชัดเจนขึ้นเมื่อผิวส่วนอื่นของร่างกายคล้ำลงจากการโดนแดด เนื่องจากบริเวณที่เป็นกลากน้ำนมจะสร้างเม็ดสีได้น้อยกว่าปกติ 

- ขยายวงกว้าง: หากไม่รักษา แผลจะขยายใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ

การใช้ยาทาฆ่าเชื้อรักษากลากเกลื้อน

ยาทาต้านเชื้อราเป็นวิธีรักษากลากเกลื้อนบนใบหน้าเด็กที่มีประสิทธิภาพ ควรเลือกยาที่อ่อนโยนและเหมาะกับผิวบอบบาง เช่น Clotrimazole (โคลไตรมาโซล) หรือ Miconazole ( ไมโคนาโซล ) ในรูปแบบครีม ทาบางๆ บนผิวที่เป็นและรอบๆ ประมาณ 1 เซนติเมตร วันละ 2 ครั้ง หลังล้างหน้าและเช็ดให้แห้งแล้ว ควรทาต่อเนื่องอย่างน้อย 2-4 สัปดาห์ แม้อาการจะหายแล้วก็ตาม เพื่อป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ

วิธีดูแลผิวเด็กระหว่างการรักษากลากเกลื้อน

การดูแลผิวที่เหมาะสมจะช่วยให้ผื่นกลากเกลื้อนดีขึ้นเร็วขึ้น และลดการลุกลามได้ คุณพ่อคุณแม่

สามารถทำตามขั้นตอนดังนี้ค่ะ:

- รักษาความสะอาด: ล้างหน้าด้วยน้ำสะอาดและสบู่อ่อนโยน วันละ 2 ครั้ง

- ใช้ผลิตภัณฑ์ที่อ่อนโยน: งดการใช้สบู่หรือโลชั่นที่มีส่วนผสมของน้ำหอมหรือสารเคมีที่อาจระคายเคืองผิว

- เช็ดให้แห้งสนิท: ใช้ผ้าสะอาดเช็ดเบาๆ ไม่ถู ป้องกันการสะสมของความชื้น

- แยกของใช้ส่วนตัว: ผ้าเช็ดหน้า หมอน และปลอกหมอนควรใช้แยกจากผู้อื่น เพื่อลดความเสี่ยงของการแพร่กระจายเชื้อรา

- เลือกเสื้อผ้าที่ระบายอากาศ: ผ้าฝ้ายธรรมชาติจะดีกว่าเส้นใยสังเคราะห์ และเปลี่ยนเสื้อผ้าบ่อย ๆ เพื่อลดการสะสมของเหงื่อและความชื้น

ข้อควรระวังในการใช้ยากับเด็กเล็ก

การใช้ยาใด ๆ กับเด็กเล็กต้องใช้ความระมัดระวังเป็นพิเศษ ควรทายาตามคำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกรอย่างเคร่งครัด ไม่ควรเพิ่มปริมาณยาเอง และหากมีอาการแพ้หรือผื่นรุนแรงขึ้น ให้หยุดใช้ยาและรีบปรึกษาแพทย์ทันที

วิธีป้องกันไม่ให้กลากเกลื้อนกลับมาเป็นซ้ำ

เมื่อรักษากลากเกลื้อนด้วยวิธีรักษากลากเกลื้อนบนใบหน้าเด็กแล้ว ควรมีการป้องกันเพื่อไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ ดังนี้ 

- รักษาสุขอนามัย: ล้างมือบ่อยๆ เปลี่ยนผ้าเช็ดหน้าทุกวัน ซักผ้าด้วยน้ำร้อน

- ควบคุมความชื้น: ใช้เครื่องลดความชื้นในห้อง หลีกเลี่ยงสภาพแวดล้อมที่ชื้นแฉะ

- ตรวจสุขภาพสัตว์เลี้ยง: พาสัตว์เลี้ยงไปตรวจและรักษาหากมีเชื้อรา

- เสริมภูมิคุ้มกัน: ให้เด็กได้รับอาหารที่มีประโยชน์ พักผ่อนเพียงพอ

- หลีกเลี่ยงการใช้ของร่วมกัน: เช่น หวี แปรง หมวก ของเด็กควรใช้คนเดียว

เมื่อไรควรพาเด็กไปพบแพทย์ผิวหนัง

ถึงแม้จะลอง วิธีรักษากลากเกลื้อนบนใบหน้าเด็ก ด้วยตัวเองแล้ว แต่อาการยังไม่ดีขึ้น ควรพาไปพบแพทย์เมื่อ

- อาการไม่ดีขึ้นใน 1-2 สัปดาห์: หากใช้ยาตามคำแนะนำแล้ว แต่ผื่นยังไม่ลดลงหรือขยายวงกว้าง

- มีอาการคันรุนแรง: ทำให้เด็กรู้สึกไม่สบายตัวและนอนไม่หลับ

- มีอาการติดเชื้ออื่น ๆ ร่วมด้วย: เช่น ผิวหนังบวมแดง มีหนอง หรือมีไข้

- แผลหลายจุดหรือแพร่ไปส่วนอื่น: เชื้อราอาจลุกลามไปยังบริเวณอื่น

สรุปแนวทางวิธีรักษากลากเกลื้อนบนใบหน้าเด็กอย่างปลอดภัย

วิธีรักษากลากเกลื้อนบนใบหน้าเด็กที่มีประสิทธิภาพต้องอาศัยความอดทนและการดูแลอย่างต่อเนื่อง การรักษาด้วยยาทาต้านเชื้อราที่เหมาะสมกับเด็ก รวมกับการดูแลสุขอนามัยที่ดี จะช่วยให้กลากเกลื้อนหายได้โดยไม่เกิดผลข้างเคียง ที่สำคัญคือควรปรึกษาแพทย์เมื่อมีข้อสงสัยหรือเมื่ออาการไม่ดีขึ้น เพื่อให้ลูกน้อยได้รับการดูแลที่เหมาะสมและปลอดภัยที่สุด

อ้างอิงจาก

si.mahidol.ac.th

th.yanhee.net

https://health.clevelandclinic.org/home-remedies-for-ringworm

https://skinsight.com/skin-conditions/tinea-faciei-ringworm-of-face/child/

https://www.numberanalytics.com/blog/ultimate-guide-tinea-faciei-pediatric-dermatology

https://pharmacy.mahidol.ac.th/th/knowledge/article/549/

ภาพจาก Freepik