สิ่งสำคัญที่ควรทราบ
นมแม่เป็นอาหารที่ดีที่สุดสำหรับทารก เราสนับสนุนคำแนะนำขององค์การอนามัยโลกในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวในช่วง 6 เดือนแรกของชีวิต จากนั้นเริ่มให้อาหารเสริมตามวัยที่ปลอดภัยอย่างเหมาะสมร่วมกับนมแม่จนครบ 2 ปี หรือนานกว่านั้น การได้รับโภชนาการที่ดีและสมดุลของมารดาในช่วงให้นมบุตรจึงมีความสำคัญยิ่ง ทั้งนี้ หากมีความจำเป็นต้องใช้นมผสม ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพก่อนตัดสินใจ และควรปฏิบัติตามข้อแนะนำในการเตรียมและการใช้อย่างระมัดระวังเพื่อสุขภาพที่ดีของลูกรัก
โภชนาการที่ดีควบคู่กับการส่งเสริมพัฒนาการในแต่ละช่วงวัย คือ รากฐานสำคัญสำหรับการเจริญเติบโตของลูกรัก ไฮ-แฟมิลี่คลับ พร้อมเคียงข้างคุณแม่ ด้วยข้อมูลด้านโภชนาการและพัฒนาการที่เป็นประโยชน์ เพื่อสนับสนุนคุณภาพชีวิตที่ดีของทั้งคุณแม่และลูกรัก
เมื่อลูกน้อยอายุครบ 6 เดือน ถึงเวลาที่เหมาะสมสำหรับเริ่มให้อาหารเสริมควบคู่กับนมแม่ เพราะร่างกายของลูกเริ่มต้องการสารอาหารเพิ่มเติม เพื่อการเจริญเติบโตที่สมวัย อาหารที่ให้ควรเป็นแบบบดละเอียด ไม่ปรุงรส และมีความหลากหลาย เพื่อให้ลูกค่อย ๆ คุ้นเคยกับรสชาติและเนื้อสัมผัสของอาหารใหม่ ๆ
เมื่อลูกน้อยอายุครบ 6 เดือน ถือเป็นช่วงเวลาสำคัญในการเริ่มให้อาหารตามวัยหรือ “อาหารเสริม” ควบคู่ไปกับการกินนมแม่ เพราะเมื่อลูกน้อยเติบโตขึ้นร่างกายต้องการพลังงาน สารอาหารอื่นๆมากขึ้น และเด็กวัยนี้มักควบคุมศีรษะและนั่งได้ดี กลืนอาหารกึ่งแข็งกึ่งเหลวได้ และระบบย่อยอาหารพร้อมรับอาหารใหม่
เมื่อลูกถึงวัย 6 เดือน เด็กสามารถเริ่มรับประทานอาหารเสริมร่วมกับนมแม่ได้ โดยควรเริ่มจากอาหารบดละเอียด ไม่ปรุงรส เช่น ข้าวต้ม ไข่แดงสุก ตับบด และผักต้มเปื่อย เพื่อให้ย่อยง่ายและปลอดภัย และควรเปลี่ยนชนิดของอาหารไปเรื่อย ๆ เพื่อให้ลูกได้รับสารอาหารที่หลากหลาย และสร้างความคุ้นเคยกับรสชาติใหม่ ๆ
เมื่อลูกน้อยอายุครบ 6 เดือน ควรเริ่มให้อาหารเสริมทีละชนิด โดยเริ่มจาก
- ปริมาณเล็กน้อยเพียง 1–2 ช้อนชา
- ป้อนอาหารเดิมซ้ำต่อเนื่อง 2–3 วัน ก่อนเริ่มให้อาหารชนิดใหม่ เพื่อสังเกตอาการแพ้หรือไม่ยอมรับอาหาร
- หากไม่มีอาการผิดปกติ ค่อยเพิ่มปริมาณขึ้นทีละน้อย
เนื่องจากกระเพาะอาหารของทารกยังเล็ก จึงควรให้ในปริมาณพอดี เพื่อไม่ให้แน่นเกินไปจนกินนมแม่น้อยลง
เพื่อความปลอดภัยและพัฒนาการที่เหมาะสมของลูกน้อยในวัย 6 เดือน หลีกเลี่ยงอาหารต่อไปนี้
- อาหารที่มีโซเดียมสูง
เช่น เบคอน แฮม ไส้กรอก แครกเกอร์ หรืออาหารปรุงรสจัด เพราะไตของเด็กยังทำงานได้ไม่เต็มที่
- อาหารที่มีน้ำตาล
เช่น น้ำผลไม้ใส่น้ำตาล น้ำอัดลม มิลค์เชค เสี่ยงฟันผุ และไม่จำเป็นต่อพัฒนาการ
- น้ำผึ้ง
เด็กอายุต่ำกว่า 1 ปีไม่ควรกิน เพราะอาจปนเปื้อนเชื้อโบทูลิซึม เสี่ยงอัมพาตหรือเสียชีวิต
- อาหารที่ไม่ผ่านพาสเจอร์ไรส์
เช่น นมสด น้ำผลไม้ โยเกิร์ต ชีสบางชนิด อาจมีเชื้อโรคที่ระบบภูมิคุ้มกันของเด็กยังรับมือไม่ไหว
- อาหารที่เสี่ยงติดคอ
เช่น ถั่ว เยลลี่ ลูกอม มาร์ชเมลโล ไส้กรอกชิ้นใหญ่ องุ่น ข้าวโพดคั่ว
- อาหารดิบหรือกึ่งสุก
เช่น ไข่ลวก ไข่ดิบ หอยดิบ มายองเนสโฮมเมด อาหารทะเลดอง เสี่ยงท้องเสียหรืออาหารเป็นพิษ
- อาหารทะเลที่มีสารปรอทสูง
เช่น ปลาอินทรี ปลาฉลาม ปลาไทล์ฟิช ปลามาร์ลิน อาจกระทบต่อสมองและระบบประสาทของเด็ก
หลังจากได้ทำการทดสอบการทานแล้วเด็กรับได้และไม่มีอาการแพ้ให้เริ่มจัดอาหารเป็นชุดได้ดังตัวอย่างต่อไปนี้
เมนูที่ 1
มื้ออาหารเช้า
ข้าวต้มสุกบด 2 ช้อนกินข้าว
ไข่แดงสุก ½ ฟอง
ตำลึงต้มบด ½ ช้อนกินข้าว
น้ำมันพืช ½ ช้อนชา
อาหารว่างช่วงบ่าย: กล้วยน้ำว้าสุกครูด ½ ลูก
เมนูที่ 2
มื้ออาหารเช้า
ข้าวต้มสุกบด 2 ช้อนกินข้าว
ปลาสุกบด 1 ช้อนกินข้าว
ฟักทองต้มบด ½ ช้อนกินข้าว
น้ำมันพืช ½ ช้อนชา
อาหารว่างช่วงบ่าย: มะละกอสุกบด 1 ชิ้นเล็ก
เมนูที่ 3
มื้ออาหารเช้า
ข้าวต้มสุกบด 2 ช้อนกินข้าว
ตับสุกบด 1 ช้อนกินข้าว
ผักหวานต้มบด ½ ช้อนกินข้าว
น้ำมันพืช ½ ช้อนชา
อาหารว่างช่วงบ่าย: มะม่วงสุกบด 1 ชิ้นเล็ก
สิ่งสำคัญในการเริ่มอาหารเสริม ควรเน้นความหลากหลายและสีสันของอาหาร เพื่อเป็นการกระตุ้นความสนใจของลูก และควรให้ลูกมีส่วนร่วม เช่น ให้จับช้อน หรือหยิบอาหารด้วยตัวเอง โดยในช่วงเริ่มต้น ควรเลือกอาหารกึ่งเหลวกึ่งแข็ง และเมื่อเด็กเริ่มคุ้นชิน ค่อยลดปริมาณของเหลว และเพิ่มเนื้อสัมผัสใหม่ ๆ เช่น ซีเรียลข้าวโอ๊ต เพื่อให้เด็กเรียนรู้รสชาติและอาหารที่หลากหลายมากขึ้น
แต่ถ้าลูกน้อยวัย 6 เดือนไม่ยอมกินข้าว ลองใช้เทคนิคเหล่านี้ เพื่อกระตุ้นให้ลูกน้อยเริ่มรับอาหารเสริมได้ง่ายขึ้น
-เริ่มต้นทีละน้อย เริ่มจากอาหารเพียง 1–2 ช้อนชา ให้ลูกคุ้นเคยกับรสชาติและเนื้อสัมผัสก่อน
-สลับให้นมกับอาหาร ยังคงให้นมแม่ควบคู่กับอาหารเสริม เพื่อไม่ให้ลูกหิวหรืองอแง
-ค่อย ๆ เพิ่มปริมาณ เมื่อเห็นว่าลูกรับได้ดี ค่อยเพิ่มปริมาณอาหารตามช่วงวัย
-อย่าบังคับให้กิน หากลูกไม่พร้อม อย่าฝืน ให้เวลากับการเรียนรู้ และลองใหม่ในมื้อถัดไป
บริการให้คำปรึกษาในทุกๆเรื่องที่คุณแม่กังวลใจ โดยทีมผู้เชี่ยวชาญ พยาบาล นักโภชนาการและคุณแม่ ที่พร้อมอยู่เคียงข้าง ตลอด 24 ชั่วโมง
© Hi-Family Club 2019
