ลูกตาแฉะข้างเดียว 2 ขวบ: สาเหตุ วิธีดูแล และสัญญาณต้องพบแพทย์

เมื่อลูกน้อยวัย 2 ขวบ มีอาการตาแฉะข้างเดียว อาจทำให้คุณพ่อคุณแม่รู้สึกกังวลใจ ซึ่งอาการนี้เป็นสัญญาณที่ไม่ควรมองข้าม มาเรียนรู้วิธีดูแลเบื้องต้น รวมถึงสัญญาณเตือนที่ควรพาลูกไปพบแพทย์

เลือกอ่านตามหัวข้อที่ต้องการ

ทำไมลูกน้อยวัย 2 ขวบถึงตาแฉะข้างเดียว มีสาเหตุอะไรบ้าง?

แยกอย่างไร? อาการตาแฉะจากภูมิแพ้ VS การติดเชื้อ

วิธีทำความสะอาดดวงตาลูกเมื่อตาแฉะ

ตาแฉะแต่ไม่มีไข้ แบบนี้อันตรายไหม?

สัญญาณเตือน: เมื่อไรควรพาลูกไปพบจักษุแพทย์?

ป้องกันอย่างไร ไม่ให้ลูกกลับมาตาแฉะซ้ำ

คำแนะนำจากแพทย์สำหรับคุณพ่อคุณแม่เมื่อลูกมีอาการผิดปกติทางตา

ตรวจสอบบทความโดย: รุ่งทิวา สุลักษณานนท์

พยาบาลศาสตรบัณฑิต การพยาบาลและการผดุงครรภ์

สาเหตุที่ทำให้ลูกวัย 2 ขวบตาแฉะข้างเดียว

อาการตาแฉะ หรือ Epiphora คือภาวะที่มีน้ำตาไหลออกมามากผิดปกติ โดยสาเหตุที่พบได้บ่อยในเด็กวัย 2 ขวบ ได้แก่

- ท่อน้ำตาอุดตัน: เกิดจากท่อระบายน้ำตายังพัฒนาไม่เต็มที่ ทำให้เกิดการสะสมของน้ำตา มักพบในทารกและอาจคงอยู่จนถึงวัย 2 ขวบ

- การติดเชื้อ: เยื่อบุตาอักเสบจากเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย ทำให้ตาแดง มีขี้ตาสีต่าง ๆ อาจมีเจ็บหรือเคืองตาร่วมด้วย

- ภูมิแพ้: ไรฝุ่น เกสร ขนสัตว์ อาจทำให้คันตา ตาแดง น้ำตาไหล มีขี้ตาใสหรือเหนียว

- ระคายเคืองหรือสิ่งแปลกปลอมเข้าตา: ฝุ่นผง ขนตาเข้าตา หรือโดนลม/ควัน อาจทำให้ระคายเคือง และมีน้ำตาไหล

ตาแฉะจากภูมิแพ้ อาการต่างจากติดเชื้ออย่างไร

อาการตาแฉะในเด็กอาจมีสาเหตุมาจากทั้งภูมิแพ้และการติดเชื้อ แม้จะดูคล้ายกัน แต่ก็สามารถแยกแยะได้หากสังเกตอย่างใกล้ชิด โดยตาแฉะจากภูมิแพ้ มักมีอาการ คันตาเป็นหลัก ตาแดง น้ำตาไหล ขี้ตาใสหรือเป็นเมือกเหนียว และอาจมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น จาม คัดจมูก

ในขณะที่ ตาแฉะจากการติดเชื้อแบคทีเรีย มักมีขี้ตาสีเหลืองหรือเขียวปริมาณมาก ทำให้เปลือกตาติดกันตอนตื่นนอน อาจมีอาการปวดหรือเคืองตา หากเกิดจากไวรัส ขี้ตาอาจเป็นสีขาวหรือใส แต่มักมีอาการตาแดงและน้ำตาไหลมาก

วิธีทำความสะอาดดวงตาลูกเมื่อตาแฉะ

เมื่อลูกน้อยมีน้ำตาคลอหรือขี้ตา การดูแลความสะอาดอย่างถูกวิธีจะช่วยให้สบายตาขึ้นและลดโอกาสติดเชื้อ โดยสามารถดูแลได้ด้วยวิธีดังนี้

1. ล้างมือให้สะอาดทุกครั้งก่อนสัมผัสดวงตาลูก

2. ใช้สำลีสะอาดชุบน้ำเกลือ (Normal Saline) หรือน้ำต้มสุกที่เย็นแล้ว

3. เช็ดเบา ๆ จากหัวตาไปหางตา หากยังมีคราบน้ำตา หรือขี้ตาให้เช็ดด้วยสำลีใหม่ ไม่เช็ดย้อนด้วยสำลีเดิม ต้องใช้สำลีใหม่ทุกครั้ง เพื่อป้องกันเชื้อ 

4. เช็ดวันละ 2-3 ครั้ง หรือเมื่อมีคราบน้ำตาหรือขี้ตา

5. หากสงสัยว่าเกิดจากท่อน้ำตาอุดตัน อาจใช้วิธีนวดบริเวณหัวตา เพื่อให้น้ำตาระบาย

ได้ดีขึ้น วิธีการนวดทำได้โดยใช้นิ้วสะอาดกดเบา ๆ ที่หัวตาใกล้สันจมูก รูดลงตามแนวข้างจมูก ครั้งละประมาณ 20-30 ครั้ง วันละ 2–3 รอบ

ลูกตาแฉะ แต่ไม่มีไข้ อันตรายหรือไม่

หากลูกมีอาการตาแฉะ แต่ไม่มีไข้ และขี้ตาไม่เป็นสีเขียวหรือเหลือง มักไม่ใช่อาการที่ร้ายแรง อาจเกิดจากท่อน้ำตาอุดตันหรือระคายเคืองเล็กน้อย แต่หากเป็นต่อเนื่องนานหลายวัน หรือมีขี้ตามากผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาเหตุและรับคำแนะนำที่เหมาะสมต่อการดูแล

8 สัญญาณเตือนที่ควรพาลูกไปพบจักษุแพทย์ หากสังเกตพบอาการเหล่านี้:

- ตาแดงจัด หรือเปลือกตาบวมแดง

- มีขี้ตาสีเหลืองหรือเขียวปริมาณมาก

- เจ็บตา หรือขยี้ตาบ่อย ๆ อย่างรุนแรง

- ตาดำดูขุ่นมัว หรือมีจุดขาว

- มีไข้ร่วมด้วย หรือไม่สบายตัว

- ตาแฉะนานเกิน 2-3 วัน หรือเป็น ๆ หาย ๆ

- สงสัยว่ามีสิ่งแปลกปลอมเข้าตา

- น้ำตาไหลมากผิดปกติอย่างต่อเนื่อง

การป้องกันไม่ให้ลูกตาแฉะซ้ำ

- รักษาความสะอาด: ล้างมือลูกและผู้ดูแลบ่อย ๆ และสอนลูกไม่ให้ขยี้ตา

- แยกของใช้: ไม่ใช้ผ้าเช็ดหน้า ผ้าเช็ดตัว หรือของใช้ส่วนตัวร่วมกับผู้อื่น

- หลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้: ทำความสะอาดบ้าน และเครื่องนอน เพื่อลดไรฝุ่น

- หลีกเลี่ยงการสัมผัสสิ่งระคายเคือง : ปกป้องดวงตาจากลม ฝุ่น ควัน

คำแนะนำจากแพทย์สำหรับพ่อแม่เมื่อลูกมีอาการผิดปกติทางตา

ดวงตาของลูกน้อยคือหน้าต่างสู่โลกกว้าง คุณพ่อคุณแม่จึงต้องใส่ใจเป็นพิเศษ หากพบความผิดปกติการพูดคุยปรึกษาคุณหมอแต่เนิ่น ๆ จะช่วยป้องกันปัญหาระยะยาวได้ และการดูแลความสะอาดอย่างสม่ำเสมอ คอยสังเกตสัญญาณเล็ก ๆ น้อย ๆ คือเกราะป้องกันที่ดีที่สุดสำหรับดวงตาคู่สำคัญของลูกน้อย

อ้างอิงจาก

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK587369/

https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/17260-blocked-tear-duct-nasolacrimal-duct-obstruction

https://www.phyathai.com/th/article/3801-%E0%B8%97%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B3%E0%B8%95%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B9%87%E0%B8%81

https://www.nakornthon.com/article/detail/%E0%B8%A5%E0%B8%B9%E0%B8%81%E0%B8%82%E0%B8%A2%E0%B8%B5%E0%B9%89%E0%B8%95%E0%B8%B2%E0%B8%9A%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%A2%E0%B9%86%E0%B8%AD%E0%B8%A2%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%83%E0%B8%88-%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%A2%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%9A%E0%B8%B8%E0%B8%95%E0%B8%B2%E0%B8%AD%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B9%80%E0%B8%AA%E0%B8%9A-%E0%B8%95%E0%B8%B2%E0%B9%81%E0%B8%94%E0%B8%87

https://www.phyathai.com/th/article/3095-allergic_conjunctivitis_pyt3

https://www.synphaet.co.th/children-ramintra/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%94%E0%B8%B9%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%9C%E0%B8%B9%E0%B9%89%E0%B8%9B%E0%B9%88%E0%B8%A7%E0%B8%A2%E0%B9%80%E0%B8%A2%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%9A%E0%B8%B8%E0%B8%95/"

https://kleanandkare.co.th/th/%E0%B9%80%E0%B8%88%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B8%A7%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B9%87%E0%B8%81%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B8%82%E0%B8%B5%E0%B9%89%E0%B8%95%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B8%B3%E0%B9%84%E0%B8%87/

https://www.nationwidechildrens.org/family-resources-education/health-wellness-and-safety-resources/helping-hands/eye-tear-duct-massage

https://www.phyathai.com/th/article/2906-%E0%B8%9E%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B9%81%E0%B8%A1%E0%B9%88%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%B9%E0%B9%89__%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B9%84%E0%B8%AB%E0%B8%A3%E0%B9%88

https://www.bangkokeyehospital.com/blogs/children-s-eye-problems

https://inz-clinic.com/watery-eyes/

ภาพจาก Freepik

M25-105