ผื่นในเด็ก สาเหตุ และแนวทางการดูแลอย่างถูกต้อง

ผื่นในเด็กเป็นอาการที่พ่อแม่หลายคนพบเจอ ซึ่งผื่นสามารถเกิดจากหลายสาเหตุ ทั้งผื่นแพ้ ผื่นระคายเคือง หรือผื่นติดเชื้อ การเข้าใจสาเหตุและวิธีสังเกตผื่นจึงสำคัญ เพื่อการดูแลที่ถูกต้องและป้องกันภาวะแทรกซ้อน

เลือกอ่านตามหัวข้อที่ต้องการ

ผื่นในเด็กคืออะไร? สาเหตุและความสำคัญที่ควรรู้

วิธีสังเกตผื่นในเด็ก: สี รูปแบบ และตำแหน่งที่พบได้บ่อย

ผื่นที่มาพร้อมไข้: อาการที่ไม่ควรมองข้าม

เมื่อไรควรพาลูกไปพบแพทย์เรื่องผื่น

การดูแลผิวลูกเมื่อมีผื่น: อาบน้ำ ทายา และเลือกเสื้อผ้า

ควรหลีกเลี่ยงอะไรเมื่อลูกมีผื่นขึ้น

สรุปแนวทางรับมือผื่นในเด็กอย่างปลอดภัยและถูกต้อง

ตรวจสอบบทความโดย: รุ่งทิวา สุลักษณานนท์
พยาบาลศาสตรบัณฑิต การพยาบาลและการผดุงครรภ์

ผื่นในเด็กคืออะไร? สาเหตุและความสำคัญที่ควรรู้

ผื่นในเด็กเป็นภาวะที่พบได้บ่อย เนื่องจากผิวของเด็กเล็กยังบอบบางและมีความไวต่อสิ่งกระตุ้นภายนอกมากกว่าผู้ใหญ่ โดยผื่นสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ ไม่ว่าจะเป็นผื่นจากความร้อน ผื่นแพ้สัมผัส ผื่นจากแมลงกัดต่อย ผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง หรือแม้แต่ผื่นจากการติดเชื้อ ซึ่งแต่ละประเภทมีลักษณะเฉพาะ และแนวทางการดูแลรักษาที่แตกต่างกัน การทำความเข้าใจถึงสาเหตุของผื่นอย่างถูกต้อง จะช่วยให้สามารถดูแลลูกน้อยได้อย่างเหมาะสม ลดโอกาสการเกิดแผลถลอกจากการเกา และป้องกันภาวะแทรกซ้อน เช่น การติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนได้อย่างมีประสิทธิภาพ 

วิธีสังเกตผื่นในเด็ก : สี รูปแบบ และตำแหน่งที่พบได้บ่อย

- ผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง ผื่นแดง แห้ง หรือตุ่มน้ำใส อาจมีน้ำเหลืองซึม พบได้บ่อยบริเวณใบหน้า แก้ม แขน ขา และข้อพับ มักเป็นในเด็กที่มีประวัติเรื่องภูมิแพ้ 

- ผื่นแพ้ หรือ ผื่นระคายเคืองจากการสัมผัส ผื่นแดง คัน แสบร้อนในตำแหน่งที่สัมผัสสารระคายเคือง หากรุนแรงอาจมีตุ่มน้ำพอง ควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสสารกระตุ้น

- ผื่นแมลงกัด ผื่นแพ้ยุง ลักษณะเป็นตุ่มแดง คัน บวม บางรายอาจเกิดตุ่มน้ำหรืออักเสบหากเกาแรง พบบ่อยจากยุง มด หรือแมลงกัดต่อยอื่น ๆ 

- ผื่นผดร้อน เกิดจากต่อมเหงื่ออุดตัน ทำให้เป็นตุ่มน้ำใส ตุ่มแดง หรือหนองเล็ก ๆ ที่เจ็บ พบในร่มผ้าที่อับชื้น เช่น ซอกคอ รักแร้ หรือขาหนีบ

ผื่นที่มาพร้อมไข้ : อาการที่ไม่ควรมองข้าม

ผื่นที่มีไข้ร่วมด้วย หรือที่เรียกว่าไข้ออกผื่น ซึ่งส่วนใหญ่จะเกิดจากการติดเชื้อไวรัส ที่ควรต้องได้รับการดูแลจากแพทย์ เช่น โรคหัด โรคหัดเยอรมัน โรคมือเท้าปาก และโรคสุกใส หากเด็กมีไข้สูง ผื่นลุกลาม หรือมีอาการอื่นร่วม เช่น ซึม อาเจียน ถ่ายเหลว หายใจลำบาก ควรพาไปพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยและรักษาทันที

เมื่อไรควรพาลูกไปพบแพทย์เรื่องผื่น

หากผื่นของลูกมีอาการรุนแรง ลุกลาม ไม่ดีขึ้นภายใน 2–3 วันหลังการดูแลเบื้องต้น หรือมีไข้สูงร่วมด้วย รวมถึงหากลูกมีอาการคันมาก เจ็บ แสบ หรือแสดงความไม่สบายตัวอย่างชัดเจน ควรพาไปพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยที่ถูกต้อง และวางแผนการรักษาอย่างเหมาะสม

การดูแลผิวลูกเมื่อมีผื่น : อาบน้ำ ทายา และเลือกเสื้อผ้า

- อาบน้ำ ใช้น้ำอุ่นที่พอเหมาะ ไม่ร้อนจัด หลีกเลี่ยงการถูผิวแรงๆ และสบู่ที่อ่อนโยนปราศจากสารระคายเคือง 

- ทายา ใช้ยาตามที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด ทั้งปริมาณ และระยะเวลาที่แพทย์แนะนำ 

- เสื้อผ้า เลือกเสื้อผ้าฝ้ายที่ระบายอากาศได้ดี หลีกเลี่ยงผ้าที่ระคายเคือง

ควรหลีกเลี่ยงอะไรเมื่อลูกมีผื่นขึ้น

- หลีกเลี่ยงการอาบน้ำนานเกิน 5 นาที และไม่ใช้น้ำร้อนเกินไป แนะนำใช้น้ำอุณหภูมิห้องหรือน้ำก๊อก โดยเฉพาะในเด็กที่มีผิวแห้ง ไม่ควรใช้น้ำอุ่นหรือร้อน

- หลีกเลี่ยงการเทสบู่หรือครีมอาบน้ำลงบนผิวโดยตรง ควรเทลงฝ่ามือ ลูบให้เกิดฟอง แล้วเจือจางด้วยน้ำก่อนลูบไล้บนผิวลูก เพื่อป้องกันการระคายเคือง

- หลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่มีน้ำหอม แอลกอฮอล์ หรือสารเคมีรุนแรง

- ไม่ควรใส่เสื้อผ้ารัดแน่นหรือผ้าที่มีเนื้อหยาบ ซึ่งอาจเสียดสีและระคายเคืองผิว

- หลีกเลี่ยงการเกาหรือข่วนผิว เพราะอาจทำให้ผิวแตกและเสี่ยงต่อการติดเชื้อ

สรุปแนวทางรับมือผื่นในเด็กอย่างปลอดภัยและถูกต้อง

ผื่นในเด็กสามารถเกิดจากหลายสาเหตุ การสังเกตลักษณะของผื่นและอาการร่วมอื่นๆ เป็นสิ่งสำคัญในการดูแลเบื้องต้น หากผื่นไม่หายหรือมีอาการรุนแรง ควรปรึกษาแพทย์เพื่อการวินิจฉัยและรักษาที่เหมาะสม การดูแลผิวอย่างถูกวิธีและหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นสามารถช่วยให้ผื่นหายเร็วและป้องกันการเกิดซ้ำ

อ้างอิงจาก

https://www.samitivejhospitals.com/th/article/detail/rashes-children

https://www.tm.mahidol.ac.th/news/th-news-tm-view.php?news_id=5461

https://www.rama.mahidol.ac.th/ped/th/infographic/23feb2021-1017

https://www.vejthani.com/th/health-article/%E0%B8%9C%E0%B8%99%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B8%A5%E0%B8%81%E0%B8%99%E0%B8%AD%E0%B8%A2-%E0%B8%9B%E0%B8%8D%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%87%E0%B8%A7/

https://www.synphaet.co.th/children-ramintra/atopic-dermatitis-in-children/

https://vichaivej-omnoi.com/health-info/ลูกมีผื่นบ่อย-ใช่ภูมิแพ

https://www.ram-hosp.co.th/news_detail/2184

ภาพจาก Freepik

M25-130